Adhyaya 66
Purva BhagaThird QuarterAdhyaya 66152 Verses

The Explanation of Sandhyā and Related Daily Observances (Saṅdhyā-ādi Nitya-karma-Vidhi)

Itinuturo ni Sanatkumāra ang wastong nitya-karma araw-araw: paggalang sa Inang-Lupa bago humakbang; tamang asal sa pagdumi at paglinis (śauca) gamit ang lupa at tubig; pagmumog at panalangin kay Vanaspati sa ritwal ng pamalong pang-ngipin; paghahanda ng dambana at ārati sa mga mantra na astra/mūla. Pagligo sa ilog gamit ang luwad na binasbasan ng mantra, pagninilay ng panloob na paliligo sa brahma-randhra, at pagpapanatag na ayon sa śrauta. Sa mantra-snāna: saṅkalpa ng oras/lugar, prāṇāyāma, pag-anyaya sa mga tīrtha (Gaṅgā, Yamunā, atbp.), sudhā-bīja, mga panangga na kavaca/astra, at mga siklo ng pagpapabanal. Kapag may karamdaman, Aghamarṣaṇa ang pangsisi at pag-alis ng kasalanan; Sandhyā na may pag-invoke kina Keśava–Nārāyaṇa–Mādhava; detalyadong Vaiṣṇava ācamana/nyāsa at mga anyong Śaiva/Śākta; tuntunin sa tilaka at tripuṇḍra; pagsamba sa pintuan na may paglalagay ng mga diyos at tala ng mga tagapagbantay; malawak na mātṛkā at śakti-nyāsa, aral ng bīja/śakti, at pagtatapos: magsimula ng pagsamba matapos ang ṣaḍaṅga-nyāsa.

Shlokas

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । ततः श्वासानुसारेण दत्वा पादं महीतले । समुद्र मेखले देवि पर्वतस्तनमण्डले 1. ॥ १ ॥

Wika ni Sanatkumāra: Pagkaraan, kasabay ng indayog ng paghinga, ilapat ang mga paa sa lupa—O Diyosa—at pagnilayan ang Daigdig na binibigkisan ng mga karagatan at pinalalamutian ng mga bundok na wari’y mga dibdib.

Verse 2

विष्णुपत्नि नमस्तुभ्यं पादस्पर्शं क्षमस्व मे । इति भूमिं तु सम्प्रार्थ्य विहरेच्च यथाविधि ॥ २ ॥

“O Lupa, kabiyak ni Viṣṇu, pagpupugay sa iyo. Patawarin mo ang pagdampi ng aking mga paa.” Sa gayon, matapos manalangin nang may paggalang sa lupa, saka siya kumilos at lumakad ayon sa itinakdang paraan.

Verse 3

रक्षः कोणे ततो ग्रामाद्गत्वा मन्त्रमुदीरयेत् । गच्छन्तु ऋषयो देवाः पिशाचा ये च गुह्यकाः ॥ ३ ॥

Pagkatapos, mula sa nayon ay magtungo sa dako na iniuugnay sa mga rākṣasa, at bigkasin ang mantra: “Umalis nawa ang mga ṛṣi at mga deva; at umalis din nawa ang mga piśāca at yaong tinatawag na guhyaka.”

Verse 4

पितृभूतगणाः सर्वे करिष्ये मलमोचनम् । इति तालत्रयं दत्वा शिरः प्रावृत्य वाससा ॥ ४ ॥

“Kayong lahat na pangkat ng mga Pitṛ at Bhūta, ngayon ay ilalabas ko ang dumi.” Pagkasabi nito, pumalakpak siya nang tatlong ulit, at tinakpan ang ulo ng tela, saka nagpatuloy.

Verse 5

दक्षिणाभिमुखं रात्रौ दिवा स्थित्वा ह्युदङ्मुखः । मलं विसृज्य शौचं तु मृदाद्भिः समुपाचरेत् ॥ ५ ॥

Sa gabi, dapat humarap sa timog; sa araw, dapat tumayo na nakaharap sa hilaga. Pagkatapos dumumi, isagawa nang wasto ang paglilinis (śauca) gamit ang lupa (luwad) at tubig.

Verse 6

एका लिङ्गे गुदे तिस्रो दश वामकरे मृदः । करयोः सप्त वै दद्यात्त्रित्रिवारं च पादयोः ॥ ६ ॥

Ang lupang panlinis: isang pahid para sa ari; tatlo para sa puwit; sampu para sa kaliwang kamay. Para sa dalawang kamay, pitong pahid; at para sa mga paa, tig-tatlo at tig-tatlo (3-3).

Verse 7

एवं शौचं विधायाथ गण्डूषान्द्वादशैव तु । कृत्वा वनस्पतिं चाथ प्रार्थयेन्मनुनामुना ॥ ७ ॥

Matapos maisagawa ang paglilinis nang ganito, magsagawa ng labindalawang pagbanlaw ng bibig (gaṇḍūṣa). Pagkaraan, anyayahan ang banal na ‘Vanaspati’, panginoon ng mga halamang-singaw at punò, at manalangin gamit ang itinakdang mantra.

Verse 8

आयुर्बलं यशो वर्चः प्रजाः पशुवसूनि च । श्रियं प्रज्ञां च मेधां च त्वं नो देहि वनस्पते ॥ ८ ॥

O Vanaspati, Panginoon ng kagubatan, ipagkaloob Mo sa amin ang mahabang buhay at lakas, dangal at ningning; mga supling, mga hayop at kayamanan; at ibigay Mo rin ang śrī (kasaganaan), karunungan, at matalas na talino (medhā).

Verse 9

संप्रार्थ्यैवं दन्तकाष्ठं द्वादशाङ्गुलसंमितम् । गृहीत्वा काममंत्रेण कुर्यान्मन्त्री समाहितः ॥ ९ ॥

Pagkatapos humiling nang may paggalang ng pahintulot at pagpapala, dapat kunin ng nagsasagawa ang patpat na panlinis ng ngipin na may sukat na labindalawang lapad ng daliri; saka, sa isip na nakatuon, isagawa ang ritwal habang binibigkas ang Kāma-mantra.

Verse 10

कामदेवपदं ङेन्तं तथा सर्वजनप्रियम् । हृदन्तः कामबीजाढ्यं दन्तांश्चानेन शोधयेत् ॥ १० ॥

Dapat gamitin ang pantig (pada) na kaugnay ni Kāmadeva, na nagtatapos sa pang-ilong na tunog na ‘ṅ’, na minamahal ng lahat. Ito’y nagwawakas sa hṛd-anta at puspos ng kāma-bīja; sa pamamagitan nito, linisin din ang mga tunog na dantya (pang-ngipin).

Verse 11

जिह्वोल्लेखो वाग्भवेन मूलेन क्षालयेन्मुखम् । देवागारं ततो गत्वा निर्माल्यमपसार्य च ॥ ११ ॥

Pagkatapos kiskisin at linisin ang dila, dapat magmumog gamit ang mūla-mantra ni Vāgbhava; saka pumunta sa dambana ng Diyos at alisin ang nirmālya—mga dating handog gaya ng nalantang bulaklak at iba pa.

Verse 12

परिधायाम्बरं शुद्धं मङ्गलारार्तिकं चरेत् । अस्त्रेण पात्रं संप्रोक्ष्य मूलेन ज्वालयेच्च तम् ॥ १२ ॥

Matapos magsuot ng malinis at dalisay na kasuotan, isagawa ang mapalad na ārati. Wisikan ang sisidlan ng paglilinis sa pamamagitan ng Astra-mantra, at saka sindihan ito gamit ang Mūla-mantra.

Verse 13

संपूज्य पात्र्रमादायोत्थाय घन्टां च वादयेत् । सुगोघृतप्रदीपेन भ्रामितेन समन्ततः ॥ १३ ॥

Pagkatapos maghandog nang wasto, kunin ang sisidlan, tumayo, at patunugin ang kampana; saka, gamit ang lamparang maayos na inihanda at pinapaliyab ng ghee mula sa gatas ng baka, paikutin ito sa lahat ng panig sa ārati.

Verse 14

वाद्यैर्गींतैर्मनोज्ञैश्च देवस्यारार्तिकं भवेत् । इति नीराजनं कृत्वा प्रार्थयित्वा निजेश्वरम् ॥ १४ ॥

Sa pamamagitan ng kaaya-ayang mga awit at mga tugtugin, dapat isagawa ang ārārtika (ārati) para sa Diyos. Pagkatapos maisagawa ang nīrājana (pagwawagayway ng ilaw), saka manalangin sa sariling Panginoon.

Verse 15

स्नातुं यायान्निम्नगादौ कीर्तयन्देवतागुणान् । गत्वा तीर्थं नमस्कृत्य स्नानीयं च निधाय वै ॥ १५ ॥

Para maligo, pumunta sa ilog o sa mababang daluyan ng tubig habang inaawit ang mga kabutihan ng mga diyos. Pagdating sa tīrtha (banal na tawiran), magbigay-galang, at saka ilapag nang wasto ang mga gamit sa pagligo.

Verse 16

मूलाभिमन्त्रितमृदमादाय कटिदेशतः । विलिप्य पादपर्यन्तं क्षालयेत्तीर्थवारिणा ॥ १६ ॥

Kumuha ng putik na binasbasan ng mūla-mantra (ugat na mantra), ipahid mula baywang hanggang paa; at saka hugasan gamit ang tubig mula sa tīrtha (banal na tawiran).

Verse 17

ततश्च पञ्चभिः पादौ प्रक्षाल्यान्तर्जले पुनः । प्रविश्य नाभिमात्रे तु मृदं वामकरस्य च ॥ १७ ॥

Pagkatapos, hugasan ang mga paa gamit ang limang dakot ng tubig, at muling lumusong sa tubig. Tumayo na ang tubig ay hanggang pusod, at kumuha rin ng isang tipak na putik gamit ang kaliwang kamay.

Verse 18

मणिबन्धे हस्ततले तदग्रे च तथा पुनः । कृत्वाङ्गुल्या गाङ्गमृदमादायास्त्रेण तत्पुनः ॥ १८ ॥

Sa pulsuhan, sa palad, at muli sa unahang bahagi ng palad, gamitin ang daliri upang kumuha ng banal na putik ng Ganga (Ganga-mṛd) at ipahid muli, kasabay ng Astra-mantra.

Verse 19

निजोपरि च मन्त्रज्ञो भ्रामयित्वा त्यजेत्सुधी । तलस्थां च षडङ्गेषु तन्मन्त्रैः प्रविलेपयेत् ॥ १९ ॥

Ang marunong na nakaaalam ng mga mantra ay dapat paikutin iyon sa ibabaw ng sarili at saka itabi. Pagkaraan, sa pamamagitan ng gayon ding mga mantra, pahiran niya ang anim na bahagi ng katawan gamit ang sangkap na nasa palad.

Verse 20

निमज्य क्षालयेत्सम्यग् मलस्नानमितीरितम् । विभाव्येष्टमयं सर्वमान्तरं स्नानमाचरेत् ॥ २० ॥

Pagkalubog, dapat maghugas nang lubos—ito ang tinatawag na “paliligo na nag-aalis ng dumi.” Pagkatapos, pagninilay na ang lahat ay napupuno ng presensya ng Minamahal (Iṣṭa-devatā), isagawa ang panloob na paliligo, ang paglilinis ng isip.

Verse 21

अनन्तादित्यसङ्काशं निजभूषायुधैर्युतम् । मन्त्रमूर्तिं प्रभुं स्मृत्वा तत्पादोदकसंभवाम् ॥ २१ ॥

Alalahanin ang Panginoon—na ang liwanag ay gaya ng walang-hanggang araw, may sariling mga palamuti at sandata, at siyang mismong anyo ng mantra. Pagkaraan, tanggapin ang banal na tubig/sangkap na nagmula sa tubig na naghugas sa Kanyang mga paa.

Verse 22

धारां च ब्रह्मरन्ध्रेण प्रविशन्तीं निजां तनुम् । तया संक्षालयेत्सर्वमन्तर्द्देहगतं मलम् ॥ २२ ॥

At pagnilayan ang isang agos na pumapasok sa sariling katawan sa pamamagitan ng brahma-randhra (butas sa tuktok ng ulo). Sa agos na iyon sa loob, lubusang hugasan ang lahat ng karumihang nakabaon sa katawan.

Verse 23

तत्क्षणाद्विरजा मन्त्री जायते स्फटिकोपमः । ततः श्रौतोक्तविधिना स्नात्वा मन्त्री समाहितः ॥ २३ ॥

Sa mismong sandaling iyon, ang nagsasanay ng mantra ay nagiging walang-dungis, malinaw na parang kristal. Pagkatapos, matapos maligo ayon sa paraang itinuro sa tradisyong Śrauta, nananatili siyang payapa, nakatuon at may pag-alaala.

Verse 24

मन्त्रस्नानं ततः कुर्यात्तद्विधानमथोच्यते । देशकालौ च सङ्कीर्त्य प्राणायामषडङ्गकैः ॥ २४ ॥

Pagkaraan nito, dapat isagawa ang “paliligo sa pamamagitan ng mantra” (mantra-snāna). Ngayon ay ilalarawan ang paraan: matapos ipahayag nang wasto ang lugar at oras, gawin ang prāṇāyāma kasama ang anim na sangkap na pantulong (ṣaḍ-aṅga).

Verse 25

कृत्वार्कमन्दलात्तीर्थान्याह्वयेन्मुष्टिमुद्र या । ब्रह्माण्डोदरतीर्थानि करैः स्पृष्टानि ते रवेः ॥ २५ ॥

Matapos buuin ang “bilog ng Araw” (arka-maṇḍala), dapat tawagin ang mga tīrtha sa pamamagitan ng mudrā ng kamao (muṣṭi-mudrā). O Ravi, ang mga tīrtha na nananahan sa sinapupunan ng “itlog ng sansinukob” (brahmāṇḍa) ay nahahaplos ng iyong mga sinag, na wari’y mga kamay.

Verse 26

तेन सत्येन मे देव देहि तीर्थं दिवाकर ॥ २६ ॥

Sa katotohanang iyon na taglay ko, O Diyos—O Divākara (Araw)—ipagkaloob mo sa akin ang isang tīrtha.

Verse 27

गङ्गे च यमुने चैव गोदावरि सरस्वति । नर्मदे सिन्धुकावेरि जलेऽस्मिन्सन्निधिं कुरु ॥ २७ ॥

O Gaṅgā, O Yamunā, at gayundin O Godāvarī, O Sarasvatī; O Narmadā, O Sindhu, O Kāverī—maging naririto kayo sa tubig na ito.

Verse 28

इत्यावाह्य जले तानि सुधाबीजेन योजयेत् । गोमुद्र यामृतीकृत्य कवचेनावगुण्ठ्य च ॥ २८ ॥

Sa gayon, matapos silang anyayahan sa tubig, dapat pag-ugnayin (pagpalaing) sa pamamagitan ng “Sudhā-bīja” na mantra. Pagkaraan, gamit ang Go-mudrā, gawin itong tulad ng amṛta, at saka balutin at pangalagaan sa pamamagitan ng Kavaca.

Verse 29

संरक्ष्यास्त्रेण तत्पश्चाच्चक्रमुद्रां प्रदर्शयेत् । वह्न्यर्केन्दुमण्डलानि तत्र सन्चितयेद्बुधः ॥ २९ ॥

Matapos pangalagaan ang ritwal/lugar sa pamamagitan ng pananggalang na mantra-astra, ipakita ang Cakra-mudrā; at ang marunong na sādhaka ay ayusin doon ang mga bilog na sagisag ng Apoy, Araw, at Buwan.

Verse 30

मन्त्रयेदर्कमन्त्रेण सुधाबीजेन तज्जलम् । मूलेन चैकादशधा तत्र सम्मन्त्र्य भावयेत् ॥ ३० ॥

Basbasan ang tubig na iyon sa pagbigkas ng Arka-mantra at ng binhing pantig na Sudhā; at saka, sa mūla-mantra, matapos itong ganap na pagpalain nang labing-isang ulit, magnilay at ipasok dito ang ninanais na banal na kapangyarihan.

Verse 31

पूजायन्त्रं च तन्मध्ये स्वान्तादावाह्य देवताम् । स्नापयित्वार्चयेत्तां च मानसैरुपचारकैः ॥ ३१ ॥

Ihanda ang pūjā-yantra, at mula sa sariling kaloob-looban ay anyayahan ang diyos at ipasok Siya sa gitna nito. Pagkaraang paliguan Siya, sambahin Siya sa pamamagitan ng mga handog na isinasagawa sa isip (mānasa-upacāras).

Verse 32

सिंहासनस्थां तां नत्वा तज्जलं प्रणमेत्सुधीः । आधारः सर्वभूतानां विष्णोरतुलतेजसः ॥ ३२ ॥

Pagkaraang yumuk sa Kanya na nakaluklok sa trono, ang marunong ay dapat ding yumuk sa tubig na iyon; sapagkat iyon ang saligan ng lahat ng nilalang, na nauukol kay Vishnu na may di-mapapantayang ningning.

Verse 33

तद्रू पाश्च ततो जाता आपस्ताः प्रणमाम्यहम् । इति नत्वा समारुन्ध्य सप्तच्छिद्राणि साधकः ॥ ३३ ॥

Pagkatapos ay magnilay: “Mula roon, isinilang ang mga tubig na may gayong anyo; ako’y yumuyuk sa mga tubig na iyon.” Pagkayuko nang gayon, isinasara at pinipigil ng sādhaka ang pitong butas (sa ulo).

Verse 34

निमज्य सलिले तस्मिन्मूलं देवाकृतिं स्मरेत् । निमज्ज्योन्मज्ज्य त्रिश्चैवं सिंचेत्कं कुंभमुद्रया ॥ ३४ ॥

Pagkalubog (nito) sa tubig na yaon, alalahanin ang Mūla-mantra kasama ang banal na anyo ng Diyos. Pagkaraan, ilubog at iahon nang tatlong ulit sa gayong paraan, at iwisik ang tubig sa pamamagitan ng kumbha-mudrā.

Verse 35

त्रिर्मूलेन चतुर्मन्त्रैरभिर्षिञ्चेन्निजां तनुम् । चत्वारो मनवस्तेऽत्र कथ्यन्ते तान्त्रिका मुने ॥ ३५ ॥

Sa tatlong pagbigkas ng Mūla-mantra at sa apat pang karagdagang mantra, iwisik nang ritwal ang sariling katawan upang maging banal. Dito rin, O pantas, itinuturo ang apat na “Manu” ayon sa tradisyong Tantrika.

Verse 36

सिसृक्षोर्निखिलं विश्वं मुहुः शुक्रं प्रजापतेः । मातरः सर्वभूतानामापो देव्यः पुनन्तु माम् ॥ ३६ ॥

Nawa’y linisin ako ng mga Banal na Tubig—mga ina ng lahat ng nilalang—yaong mga tubig na muling sumisibol mula sa binhi ni Prajāpati tuwing nanaisin niyang likhain ang buong sansinukob na ito.

Verse 37

अलक्ष्मीर्मलरूपा या सर्वभूतेषु संस्थिता । क्षालयन्ति च तां स्पर्शादापो देव्यः पुनन्तु माम् ॥ ३७ ॥

Nawa’y linisin ako ng mga Banal na Tubig: sapagkat ang Alakṣmī—kamalasan na anyong dumi—ay nananahan sa lahat ng nilalang; at sa mismong paghipo ng Tubig, siya’y nahuhugasan palayo.

Verse 38

यन्मे केशेषु दौर्भाग्यं सीमन्ते यच्च मूर्द्धनि । ललाटे कर्णयोरक्ष्णोरापस्तद्धन्तु वो नमः ॥ ३८ ॥

Anumang kamalasan na nasa buhok ko, sa hati ng buhok, at sa tuktok ng ulo—sa noo, sa mga tainga, at sa mga mata—nawa’y alisin iyon ng mga banal na tubig. Pagpupugay sa inyo, O mga Tubig.

Verse 39

आयुरारोग्यमैश्वर्यमरिपक्षक्षयं शुभम् । सन्तोषः क्षान्तिरास्तिक्यं विद्या भवतु वो नमः ॥ ३९ ॥

Nawa’y pagpalain kayo ng mahabang buhay, mabuting kalusugan, kasaganaan at kapangyarihan, pagkalipol ng mga kaaway, at mga pagpapala; nawa’y sumibol sa inyo ang kasiyahan, pagtitiis, pananampalataya sa Veda, at tunay na kaalaman—pagpupugay sa inyo.

Verse 40

विप्रपादोदकं पीत्वा शालग्रामशिलाजलम् । पिबेद्विरुद्धं नो कुर्यादेषां तु नियतो विधिः ॥ ४० ॥

Pagkatapos munang inumin ang tubig na ipinanghugas sa paa ng isang brāhmaṇa, saka inumin ang tubig na kaugnay ng batong Śālagrāma. Huwag ituring na magkasalungat ang mga ito; sapagkat para sa kanila ay may tiyak na itinakdang tuntunin ng pagsasagawa.

Verse 41

पृथिव्यां यानि तीर्थानि दक्षाङ्घ्रौ तानि भूसुरे । स्वेष्टदेवं समुद्वास्य मन्त्री मार्तण्डमण्डले ॥ ४१ ॥

O brāhmaṇa (bhūsura), ang lahat ng mga tīrtha sa daigdig ay naroroon sa kanang paa. Matapos tawagin nang wasto ang sariling piniling diyos (iṣṭa-devatā), ang nakaaalam ng mantra ay dapat magnilay at sumamba sa loob ng bilog ni Mārtaṇḍa, ang Araw.

Verse 42

ततस्तीरं समागत्य वस्त्रं संक्षाल्य यत्नतः । वाससी परिधायाथ कुर्यात्सन्ध्यादिकं सुधीः ॥ ४२ ॥

Pagkatapos, pagdating sa pampang ng ilog, maingat na labhan ang kasuotan. Matapos magsuot ng malilinis na damit, ang marunong ay dapat magsagawa ng mga ritong Sandhyā at iba pang pang-araw-araw na tungkulin.

Verse 43

रोगाद्यशक्तो मनुजः कुर्यात्तत्राघमर्षणम् । अथवा भस्मना स्नातो रजोभिश्चैव वाऽक्षमः ॥ ४३ ॥

Kung ang tao’y hindi makasagawa dahil sa karamdaman at iba pa, gawin niya roon ang pag-aalis-sala na tinatawag na Āghamarṣaṇa. O kung hindi pa rin kaya, maligo siya gamit ang abo, at gayundin ang alikabok ng lupa.

Verse 44

अथ सन्ध्यादिकं कुर्यात् स्थित्वा चैवासने शुभे । केशवेन तथा नारायणेन माधवेन च ॥ ४४ ॥

Pagkaraan, nakaupo nang matatag sa isang mapalad na upuan, dapat isagawa ang Sandhyā at iba pang pang-araw-araw na ritwal, habang tinatawag ang Panginoon bilang Keśava, gayundin bilang Nārāyaṇa at Mādhava.

Verse 45

संप्राश्य तोयं गोविन्दविष्णुभ्यां क्षालेत्करौ । मधुसूदनत्रिविक्रमाभ्यामोष्ठौ च मार्जयेत् ॥ ४५ ॥

Pagkatapos sumimsim ng tubig (ācaman), hugasan ang mga kamay habang binibigkas ang mga pangalang Govinda at Viṣṇu; at punasan din ang mga labi habang binibigkas ang Madhusūdana at Trivikrama.

Verse 46

वामनश्रीधराभ्यां च मुखं हस्तौ स्पृशेत्ततः । हृषीकेशपद्मनाभाभ्यां स्पृशेच्चरणौ ततः ॥ ४६ ॥

Pagkatapos, sa pag-alaala sa Panginoon bilang Vāmana at Śrīdhara, hipuin ang mukha at ang dalawang kamay. Pagkaraan nito, sa pag-alaala sa Kanya bilang Hṛṣīkeśa at Padmanābha, hipuin ang dalawang paa.

Verse 47

दामोदरेण मूर्द्धानं मुखं सङ्कर्षणेन च । वासुदेवेन प्रद्युम्नेन स्पृशेन्नासिके ततः ॥ ४७ ॥

Sa mantra ni Dāmodara, hipuin ang tuktok ng ulo; sa Saṅkarṣaṇa, hipuin ang mukha; at pagkatapos, sa Vāsudeva at Pradyumna, hipuin ang dalawang butas ng ilong.

Verse 48

अनिरुद्धपुरुषोत्तमाभ्यां नेत्रे स्मृशेत्ततः । अधोक्षजनृसिंहाभ्यां श्रवणे संस्पृशेत्तथा ॥ ४८ ॥

Pagkatapos, sa pag-alaala kina Aniruddha at Puruṣottama, hipuin at basbasan ang mga mata; gayundin, sa pag-alaala kina Adhokṣaja at Nṛsiṃha, hipuin at basbasan ang mga tainga.

Verse 49

नाभिं स्पृशेदच्युतेन जनार्दनेन वक्षसि । हरिणा विष्णुनांसौ च वैष्णावाचमनं त्विदम् ॥ ४९ ॥

Hipuin ang pusod habang binibigkas ang “Acyuta”; hipuin ang dibdib habang binibigkas ang “Janārdana”; hipuin ang dalawang balikat sa “Hari” at “Viṣṇu”. Ito ang anyong Vaiṣṇava ng ācamana, ang ritwal na pagsipsip at paglilinis.

Verse 50

प्रणवाद्यैर्ङेतमोन्तैः केशवादिकनामभिः । मुखे नसोः प्रदेशिन्याऽनामया नेत्रकर्णयोः 1. ॥ ५० ॥

Sa mga mantra na nagsisimula sa Oṁ at nagtatapos sa “netra”, gamit ang mga banal na Pangalan na nagsisimula kay Keśava, ilagay ang nyāsa sa bibig at sa ilong; at gamit ang hintuturo (pradeśinī) kasama ang “Anāmaya”, ilapat sa mga mata at sa mga tainga.

Verse 51

कनिष्ठया नाभिदेशं सर्वत्राङ्गुष्ठयोजनम् । आत्मविद्याशिवैस्तत्त्वैस्वाहान्तैः शैवमीरितम् ॥ ५१ ॥

Gamit ang hinliliit (kaniṣṭhā), hipuin ang bahagi ng pusod at markahan sa lahat ng dako ayon sa sukat na kasinglawak ng hinlalaki; sa nyāsa, ilagay ang mga tattva ng Śaiva mula “Ātma-vidyā” hanggang sa pormulang “svāhā”. Ito ang paraang Śaiva na itinuro.

Verse 52

दीर्घत्रयेन्दुयुग्व्योमपूर्वकैश्च पिबेज्जलम् । आत्मविद्याशिवैरेव शैवं स्वाहावसानिकैः ॥ ५२ ॥

Pagkatapos munang bigkasin ang mga pantig na “dīrgha, traya, indu, yuga, vyoma”, saka uminom ng tubig; at gayundin, sa mga mantra ng Śaiva na “ātma, vidyā, śiva” na nagtatapos sa “svāhā”, isagawa ang ritong Śaiva.

Verse 53

वालज्जाश्रीमुखैः प्रोक्तं शाक्तं स्वाहावसानिकैः । वाग्लज्जाश्रीमुखैः प्रोक्तं द्विजाचमनमर्थदम् ॥ ५३ ॥

Itinuturo na ang pormulang Śākta ay nagsisimula sa “vā, la, ljjā, śrī” at nagtatapos sa “svāhā”. At ang ācamana ng dvija (dvijācamanam) na mabisa ay itinuturo na nagsisimula sa “vāk, ljjā, śrī”.

Verse 54

तिलकं च ततः कुर्याद्भाले सुष्ठु गदाकृति । नन्दकं हृदये शखचक्रे चैव भुजद्वये ॥ ५४ ॥

Pagkaraan nito, iguhit ang tilaka sa noo nang maayos, na anyong pamalo (gada); ilagay ang tanda ng Nandaka sa may puso, at ang mga tanda ng kabibe (śaṅkha) at diskos (cakra) sa dalawang bisig.

Verse 55

शार्ङ्गबाणं मस्तके च विन्यसेत्क्रमशः सुधीः । कर्णमूले पार्श्वयोश्च पृष्ठे नाभौ ककुद्यपि ॥ ५५ ॥

Ang marunong na nagsasagawa ay dapat, ayon sa wastong pagkakasunod, ilagay ang (tanda/mantra ng) Śārṅga at ang palaso sa ulo; at gayundin sa ugat ng dalawang tainga, sa magkabilang tagiliran, sa likod, sa pusod, at pati sa umbok sa itaas na likod.

Verse 56

एवं तु वैष्णवः कुर्यान्मृद्भिस्तीर्थोद्भवादिभिः । अग्निहोत्रोद्भवं भस्म गृहीत्वा त्र्यम्बकेण तु ॥ ५६ ॥

Gayon ang dapat gawin ng isang Vaiṣṇava, gamit ang luwad at mga katulad na nagmumula sa mga banal na tīrtha (pook-paglalakbay); at kapag kumuha ng abong mula sa Agnihotra, ipahid iyon habang binibigkas ang mantra na Tryambaka.

Verse 57

किवाग्निरिति मंत्रैणाभिमन्त्र्य पञ्चमन्त्रकैः । क्रमात्तत्पुरुषाघोरसद्योजातादिनामभिः ॥ ५७ ॥

Matapos basbasan (abhimantra) sa pamamagitan ng mantrang nagsisimula sa “kivāgnir…”, saka, ayon sa pagkakasunod, isagawa ang pagpapabanal sa limang mantra—na tinatawag na Tatpuruṣa, Aghora, Sadyojāta, at ang iba pa.

Verse 58

पञ्च कुर्यात्त्रिपुन्ड्राणि भालांसोदरहृत्सु च । शैवः शाक्तत्त्रिकोणाभं नारीवद्वा समाचरेत् ॥ ५८ ॥

Dapat gawin ang limang tanda ng tripuṇḍra—sa noo, sa mga balikat, sa tiyan, at sa puso. Ang isang Śaiva o Śākta ay dapat maglagay ng tandang hugis tatsulok, o kung hindi, sundin ang kaugaliang itinakda para sa kababaihan.

Verse 59

कृत्वा तु वैदिकीं सन्ध्यां तान्त्रिकीं च समाचरेत् । आचम्य विधिवन्मन्त्री तीर्थान्यावाह्य पूर्ववत् ॥ ५९ ॥

Matapos isagawa ang Sandhyā ayon sa Veda, nararapat ding tuparin nang wasto ang pagsasagawa ayon sa Tantra. Pagkaraan ng ācamana (pagsipsip ng tubig para sa paglilinis), ang nagsasanay ng mantra ay dapat mag-anyaya ng mga banal na tīrtha gaya ng dati.

Verse 60

ततस्त्रिवारं दर्भेण भूमौ तोयं विनिःक्षिपेत् । सप्तधा तज्जलेनाथ मूर्द्धानमभिषेचयेत् ॥ ६० ॥

Pagkatapos, gamit ang isang hibla ng damong darbha, ibuhos ang tubig sa lupa nang tatlong ulit. At saka, gamit ang tubig ding iyon, wisikan (pahiran) ang ulo nang pitong ulit.

Verse 61

ततश्च प्राणानायम्य कृत्वा न्यासं षडङ्गकम् । आदाय वामहस्तेऽम्बु दक्षेणाच्छाद्य पाणिना ॥ ६१ ॥

Pagkatapos, ayusin ang hininga sa prāṇāyāma at isagawa ang nyāsa na may anim na bahagi. Pagkaraan, kumuha ng tubig sa kaliwang kamay at takpan ito ng kanang palad.

Verse 62

वियद्वाय्वग्नितोयक्ष्माबीजैः सन्मन्त्र्य मन्त्रवित् । मूलेन तस्मात् श्चोतद्भिर्बिन्दुभिस्तत्त्वमुद्रया ॥ ६२ ॥

Ang nakaaalam sa mantra ay dapat magsagawa ng pagpapabanal gamit ang mga bīja-mantra ng ākāśa (eter), hangin, apoy, tubig, at lupa. Pagkaraan, sa mūla-mantra, selyuhan ito sa ‘tattva-mudrā’ gamit ang mga patak na bindu na tumutulo mula rito.

Verse 63

स्वशिरः सप्तधा प्रोक्ष्यावशिष्टं तत्पुनर्जलम् । कृत्वा तदक्षरं मन्त्री नासिकान्तिकमानयेत् ॥ ६३ ॥

Pagkawisik sa sariling ulo nang pitong ulit, ang nagsasanay ng mantra ay muling kunin ang natitirang tubig. Matapos buuin at pagpalain ang pantig (akṣara) na iyon, ilapit ito sa butas ng ilong.

Verse 64

जलं तेजोमयं तच्चाकृष्यान्तश्चेडया पुनः । प्रक्षाल्यान्तर्गतं तेन कलमषं तज्जलं पुनः ॥ ६४ ॥

Pagkatapos, higupin muli ang tubig na yaon—nagniningning na tila apoy—sa pamamagitan ng iḍā (kaliwang daluyan), at hugasan ang karumihang pumasok sa loob; saka ilabas muli ang tubig na iyon.

Verse 65

कृष्णवर्णं पिङ्गलया रचयेत्स्वाग्रतस्तथा । क्षिपेदस्त्रेण तत्पश्चात्कल्पिते कुलिशोपले ॥ ६५ ॥

Gamit ang piṅgalā (dilaw), iguhit sa harap ng sarili ang tandang/anyo na kulay-itim. Pagkaraan, sa pamamagitan ng mantra na “Astra” (sandata), ihagis iyon sa batong inihanda na tila kuliśa, ang kidlat na pamalo.

Verse 66

एतद्धि सर्वपापघ्नं प्रोक्तं चैवाघमर्षणम् । ततश्च हस्तौ प्रक्षाल्य प्राग्वदाचम्य मन्त्रवित् ॥ ६६ ॥

Ito nga ang ipinahayag na “Aghamarṣaṇa,” ang pumupuksa sa lahat ng kasalanan. Pagkaraan, ang nakaaalam ng mantra ay maghugas ng mga kamay at, gaya ng dati, magsagawa ng ācamana (ritwal na pag-inom ng tubig).

Verse 67

समुत्थाय च मन्त्रज्ञस्ताम्रपात्रे सुमादिकम् । प्रक्षिप्यार्घं प्रदद्याद्वै मूलान्तैर्मन्त्रमुच्चरन् ॥ ६७ ॥

Pagkatapos, tumindig ang nakaaalam ng mantra; ilagay sa sisidlang tanso ang mga mapalad na bagay gaya ng mga bulaklak at iba pa, at maghandog ng arghya habang binibigkas ang mga mantrang nagtatapos sa mga pantig na mūla (ugat).

Verse 68

रविमंडलसंस्थाय देवायार्घ्यं प्रकल्पयेत् । दत्वार्घं त्रिरनेनाथ देवं रविगतं स्मरेत् ॥ ६८ ॥

Ihanda at ihandog ang arghya sa Diyos na nananahan sa bilog ng Araw. Pagkakapaghandog ng arghya nang tatlong ulit sa paraang ito, magnilay sa Panginoong nasa loob ng Araw.

Verse 69

स्वल्पोक्तां च गायत्रीं जपेदष्टोत्तरं शतम् । अष्टांविंशतिवारं वा गुह्येतिमनुनार्पयेत् ॥ ६९ ॥

Dapat ding bigkasin ang pinaikling Gāyatrī nang isandaan at walo (108) na ulit; o kung hindi, dalawampu’t walo (28) na ulit at maghandog na may kasamang mantrang nagsisimula sa “guhyeti”.

Verse 70

उद्यदादित्यसंकाशां पुस्तकाक्षकरांबुजाम् । कृष्णाजिनाम्बरां ब्राह्मीं ध्यायेत्ताराङिकतेऽम्बरे ॥ ७० ॥

Dapat pagnilayan si Brāhmī, ang Diyosa ng banal na kaalaman, na nagniningning na gaya ng sumisikat na araw; ang mga kamay na tulad ng lotus ay may hawak na aklat at rosaryo; nakasuot ng balat ng itim na usa at nakaluklok sa langit na may mga bituin.

Verse 71

मध्याह्ने वरदां देवी पार्वतीं संस्मरेत्पराम् । शुक्लाम्बरां वृषारूढां त्रिनेत्रां रविबिम्बगाम् ॥ ७१ ॥

Sa katanghaliang tapat, alalahanin at pagnilayan ang Kataas-taasang Diyosa Pārvatī, ang Tagapagkaloob ng biyaya—nakadamit ng puti, nakasakay sa toro, may tatlong mata, at nagniningning na gaya ng bilog ng araw.

Verse 72

वरं पाशं च शूलं च दधानां नृकरोटिकाम् । सायाह्ने रत्नभूषाढ्यां पीतकौशेयवाससाम् ॥ ७२ ॥

Taglay ang mudrā ng pagkakaloob, hawak ang lubid na panghuli at trident, at may dalang mangkok na bungo ng tao; sa dapithapon Siya’y namamasdan—punô ng hiyas at nakadamit ng dilaw na sutla.

Verse 73

श्यामरङ्गां चतुर्हस्तां शङ्खचक्रलसत्कराम् । गदापद्मधारां देवीं सूर्यासनकृताश्रयाम् ॥ ७३ ॥

Dapat pagnilayan ang Diyosa na maitim ang kulay at may apat na kamay; kumikislap ang mga kamay sa conch at discus; taglay ang pamalo at lotus, at nakaluklok sa trono ng araw.

Verse 74

ततो देवानृषींश्चैव पितॄश्चापि विधानवित् । तर्पयित्वा स्वेष्टदेवं तर्पयेत्कल्पमार्गतः ॥ ७४ ॥

Pagkaraan nito, ang nakaaalam ng wastong tuntunin ng ritwal ay dapat maghandog ng tarpaṇa (pag-aalay ng tubig) sa mga deva, sa mga rishi, at sa mga ninuno; at matapos iyon, ayon sa landas ng Kalpa, igalang at pasiyahin ang sariling piniling diyos (iṣṭa-devatā).

Verse 75

गुरुपङिक्तं च सन्तर्प्य साङ्गं सावरणं तथा । सायुधं वैनतेयं सन्तर्पयामीति तर्पयेत् ॥ ७५ ॥

Matapos ding pasiyahin sa tarpaṇa ang hanay ng mga guro (guru-paṅkti)—kasama ang mga kaugnay na bahagi, ang kanilang mga kasama, at maging ang mga sandata—maghandog ng libasyon habang sinasabi: “Pinasisiyahan ko si Vainateya (Garuḍa).”

Verse 76

नारदं पर्वतं जिष्णुं निशठोद्धवदारुकान् । विष्वक्सेनं च शैलेयं वैष्णवः परितर्पयेत् ॥ ७६ ॥

Ang isang Vaiṣṇava ay dapat maghandog ng tarpaṇa upang parangalan sina Nārada, Parvata, Jiṣṇu, Niśaṭha, Uddhava, Dāruka, gayundin si Viṣvaksena at Śaileya.

Verse 77

एवं सन्तर्प्य विप्रेन्द्र दत्त्वार्घ्यं च विवस्वते । पूजागारं समागत्य प्रक्षाल्यान्घ्री उपस्पृशेत् ॥ ७७ ॥

Sa gayon, O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, matapos maisagawa nang wasto ang mga pag-aalay at maihandog ang arghya kay Vivasvān (Araw), pumunta sa lugar ng pagsamba; hugasan ang mga paa at gawin ang ācamana (ritwal na pag-inom para sa paglilinis).

Verse 78

अग्निहोत्रस्थितानग्नीन् हुत्वोपस्थाय यत्नतः । पूजास्थलं समागत्य द्वारपूजां समाचरेत् ॥ ७८ ॥

Pagkatapos maghandog ng mga āhuti sa mga apoy na inaalagaan para sa Agnihotra at maglingkod sa mga ito nang may paggalang at pag-iingat, pumunta sa lugar ng pagsamba at isagawa nang wasto ang dvāra-pūjā (pagsamba sa pintuan).

Verse 79

गणेशं चोर्द्धशाखायां महालक्ष्मीं च दक्षिणे । सरस्वतीं वामभागे दक्षे विघ्नेश्वरं पुनः ॥ ७९ ॥

Ilagay si Gaṇeśa sa itaas na sanga; si Mahālakṣmī sa panig na timog; si Sarasvatī sa kaliwang panig; at muli, ilagay si Vighneśvara sa kanang panig.

Verse 80

क्षेत्रपालं तथा वामे दक्षे गङ्गां प्रपूजयेत् । वामे च यमुनां दक्षे धातारं वामतस्तथा ॥ ८० ॥

Dapat sambahin si Kṣetrapāla sa kaliwa at si Gaṅgā sa kanan; gayundin, si Yamunā sa kaliwa at si Dhātā sa kanan, ayon sa itinakdang ayos.

Verse 81

विधातारं शङ्खपद्मनिधींश्च वामदक्षयोः । द्वारपालांस्ततोऽभ्यर्चेत्तत्तत्कल्पोदितान्सुधीः ॥ ८१ ॥

Ang marunong na nagsasagawa ay dapat sumamba kay Vidhātā at sa mga diyos ng kayamanan na Śaṅkha at Padma sa kaliwa at kanan; pagkatapos, sambahin ang mga tagapagbantay ng tarangkahan ayon sa itinakda sa kani-kaniyang Kalpa.

Verse 82

नन्दः सुनन्दश्चंडण्श्च प्रचण्डः प्रचलोबलः । भद्र ः सुभद्र श्चेत्याद्या वैष्णवा द्वारपालकाः ॥ ८२ ॥

Sina Nanda, Sunanda, Caṇḍaṇa, Pracaṇḍa, Pracalobala, Bhadra, Subhadra, at iba pa—sila ang mga Vaiṣṇava na tagapagbantay ng tarangkahan.

Verse 83

नन्दी भृङ्गी रिटीस्कन्दो गणेशोमामहेश्वराः । वृषभश्च महाकालः शैवा वै द्वारपालकाः ॥ ८३ ॥

Sina Nandī, Bhṛṅgī, Riṭī, Skanda, Gaṇeśa, Umā, at Maheśvara, pati si Vṛṣabha at Mahākāla—sila nga ang mga Śaiva na tagapagbantay ng tarangkahan.

Verse 84

ब्राह्मयाद्य्रा मातरोऽष्टौ तु शक्तयो द्वाःस्थिताः स्वयम् । सेन्दुः स्वनामाघर्णाद्या ङेनमोन्ता इमे स्मृताः ॥ ८४ ॥

Mula kay Brāhmī, may walong Kapangyarihang Ina (Mātṛ-śakti) na nakatayo sa sarili nila sa dalawang pintuan. Sila’y inaalala bilang: (Sa-)Indu, Svanāmā, Agharṇā, at iba pa—na nagtatapos kay Ṅenamontā.

Verse 85

ततः स्थित्वासने धीमानाचम्य प्रयतः शुचिः । दिव्यान्तरिक्षभौमांश्च विघ्नानुत्सार्य यत्नतः ॥ ८५ ॥

Pagkaraan, ang marunong na nagsasanay ay umupo nang matatag sa kanyang āsana; matapos magsagawa ng ācamana at maging disiplinado at dalisay, dapat niyang masikap na itaboy ang lahat ng hadlang—maging mula sa langit, sa himpapawid, o sa lupa.

Verse 86

केशवाद्यां मातृकां तु न्यसेद्वैष्णवसत्तमः । केशवः कीर्तिसंयुक्तः कांत्या नारायणस्तथा ॥ ८६ ॥

Ang pinakadakilang Vaiṣṇava ay dapat magsagawa ng nyāsa ng Mātṛkā na nagsisimula sa “Keśava.” Ang “Keśava” ay kaugnay ng kīrti (katanyagan), at gayundin ang “Nārāyaṇa” ay kaugnay ng kānti (ningning).

Verse 87

माधवस्तुष्टिसहितो गोविन्दः पुष्टिसंयुतः । विष्णुस्तु धृतिसंयुक्तः शान्तियुङ्मधुसूदनः ॥ ८७ ॥

Ang “Mādhava” ay kasama ang tuṣṭi (kasiyahan ng loob); ang “Govinda” ay pinagkalooban ng puṣṭi (pagpapalusog at kasaganaan). Ang “Viṣṇu” ay kaugnay ng dhṛti (katatagan), at ang “Madhusūdana” ay kaisa ng śānti (kapayapaan).

Verse 88

त्रिविक्रमः क्रियायुक्तो वामनो दयितायुतः । श्रीधरो मेधया युक्तो हृषीकेशश्च हर्षया ॥ ८८ ॥

Ang “Trivikrama” ay pinagkalooban ng kriyā (banal na pagkilos); ang “Vāmana” ay kasama ang minamahal (banal na kapareha). Ang “Śrīdhara” ay kaugnay ng medhā (matalas na pag-unawa), at ang “Hṛṣīkeśa” ay kaugnay ng harṣa (galak).

Verse 89

पद्मनाभयुता श्रद्धा लज्जा दामोदरान्विता । वासुदेवश्च लक्ष्मीयुक् सङ्कर्षण सरस्वती ॥ ८९ ॥

Si Śraddhā (pananampalataya) ay kaisa ni Padmanābha; si Lajjā (kahinhinan) ay kaisa ni Dāmodara. Si Vāsudeva ay may kasamang Lakṣmī, at si Saṅkarṣaṇa ay may kasamang Sarasvatī.

Verse 90

प्रद्युम्नः प्रीतिसंयुक्तोऽनिरुद्धो रतिसंयुतः । चक्री जयायुतः पश्चाद्गदी दुर्गासमन्वितः ॥ ९० ॥

Si Pradyumna ay kaisa ni Prīti (pagmamahal), at si Aniruddha ay kaisa ni Rati (ligaya). Pagkaraan, ang Tagapagdala ng Chakra (Viṣṇu) ay may kasamang Jayā (tagumpay), at ang Tagapagdala ng Gada ay may kasamang Durgā (kapangyarihang panangga).

Verse 91

शार्ङ्गी तु प्रभया युक्तः खड्गी युक्तस्तु सत्यया । शङ्खी चण्डासमायुक्तो हली वाणीसमायुतः ॥ ९१ ॥

Ang may hawak ng busog na Śārṅga ay kaisa ni Prabhā (ningning); ang may hawak ng espada ay kaisa ni Satyā (katotohanan). Ang may hawak ng kabibe ay kaisa ni Caṇḍā (mabangis na lakas); at ang may hawak ng araro ay kaisa ni Vāṇī (banal na pananalita).

Verse 92

मुसली च विलासिन्या शूली विजययान्वितः । पाशी विरजया युक्तो कुशी विश्वासमन्वितः ॥ ९२ ॥

Ang may hawak ng musala (pamukpok) ay may kasamang Vilāsinī; ang may hawak ng trisula ay pinagkalooban ng Vijayā. Ang may hawak ng pāśa (pisi) ay kaisa ni Virajā; at ang may hawak ng damong kuśa ay taglay ang Viśvāsa (tiwala/pananampalataya).

Verse 93

मुकुन्दो विनतायुक्तो नन्दजश्च सुनन्दया । निन्दी स्मृत्या समायुक्तो नरो वृद्ध्या समन्वितः ॥ ९३ ॥

Si Mukunda ay kaisa ni Vinatā, at si Nandaja ay kaisa ni Sunandā. Si Nindī ay kaisa ni Smṛti (pag-alaala), at si Nara ay pinagkalooban ng Vṛddhi (paglago at kasaganaan).

Verse 94

समृद्धियुङ्नरकजिच्छुद्धियुक्च हरिः स्मृतः । कृष्णो बुद्ध्या युतः सत्यो भुक्त्या मुक्त्याथ सात्वतः ॥ ९४ ॥

Siya’y inaalala bilang Hari—puspos ng kasaganaan, manlulupig ng Naraka, at taglay ang kadalisayan. Tinatawag Siyang Kṛṣṇa kapag kaisa ng matalinong pag-unawa; Satya kapag kaugnay ng matuwid na pagdanas ng ligaya; at Sātvata kapag nakaugnay sa kalayaan (mokṣa).

Verse 95

सौरिक्षमे सूररमे उमायुक्तो जनार्दनः । भूधरः क्लेदिनीयुक्तो विश्वमूर्तिश्च क्लिन्नया ॥ ९५ ॥

Sa kapangyarihang tinatawag na Saurikṣamā, Siya ay “Sūrarama”; kapag kaisa si Umā, Siya ay Janārdana. Bilang “Bhūdhara” ay kaugnay Niya ang śakti na Kledinī; at kasama ang śakti na Klinnā, Siya’y nagiging “Viśvamūrti”, ang may anyong buong sansinukob.

Verse 96

वैकुण्ठो वसुधायुक्तो वसुदः पुरुषोत्तमः । बली तु परया युक्तो बलानुजपरायणे ॥ ९६ ॥

Siya ay Vaikuṇṭha; kapag kaisa ang Vasudhā (Daigdig), Siya ay Vasuda—tagapagkaloob ng yaman—at Puruṣottama, ang Kataas-taasang Persona. Siya ay Bali; at kapag kaugnay ng Parā na pinakamataas, Siya’y nakatuon sa nakababatang kapatid ni Bala (si Viṣṇu).

Verse 97

बालसूक्ष्मे बृषघ्नस्तु सन्ध्यायुक्प्रज्ञया वृषः । हंसःप्रभासमायुक्तो वराहो निशया युतः ॥ ९७ ॥

Sa kalagayang pambata at maselan, Siya ay Bṛṣaghna; kapag kaisa ang sandhyā (takipsilim) at nagising na pag-unawa, Siya ay Vṛṣa. Ang Haṃsa ay kaugnay ng ningning (prabhāsā), samantalang ang Varāha ay kaisa ng gabi (niśā).

Verse 98

विमलो धारया युक्तो नृसिंहो विद्युता युतः । केशवादिमातृकाया मुनिर्नारायणो मतः ॥ ९८ ॥

Ang Vimala ay kaisa ng daloy na sumusuporta (dhārā); ang Nṛsiṃha ay kaugnay ng kidlat (vidyutā). Sa Mātr̥kā na nagsisimula kay Keśava (Keśava-ādi Mātr̥kā), ang Muni ay nauunawaang si Nārāyaṇa.

Verse 99

अनृताद्या च गायत्री छन्दो विष्णुश्च देवता । चक्राद्यायुधसंयुक्तं कुम्भादर्शधरं हरिम् ॥ ९९ ॥

Para sa bahagi ng mantra na nagsisimula sa “anṛtā…,” ang sukat ay Gāyatrī at ang namumunong diyos ay si Viṣṇu. Dapat pagnilayan si Hari na may hawak na cakra at iba pang sandata, at may tangan ding banga ng tubig at salamin.

Verse 100

लक्ष्मीयुतं विद्युदाभं बहुभूषायुतं भजेत् । एवं ध्यात्वा न्यसेच्छक्तिं श्रीकामपुटिताक्षरम् 1. ॥ १०० ॥

Dapat sambahin (sa pagninilay) ang Diyos na kasama si Lakṣmī, nagniningning na tila kidlat at napapalamutian ng maraming hiyas. Pagkatapos magnilay nang ganito, isagawa ang Śakti-nyāsa gamit ang pantig/mga titik na “nakatatak” ng mga mantra nina Śrī at Kāma.

Verse 101

वदेत्तद्विष्णुशक्तिभ्यां हृदयं प्रणवादिकम् । त्वगसृङ्मांसमेदोऽस्थिमज्जाशुक्राण्यसून्वदेत् ॥ १०१ ॥

Dapat bigkasin ang Mantra ng Puso (hṛdaya) na nagsisimula sa Praṇava (Oṃ), iniuukol ito kay Viṣṇu kasama ng Kaniyang mga Śakti. Dapat ding bigkasin ang mga kaukulang pormula para sa balat, dugo, laman, taba, buto, utak-buto, semilya, at mga hininga ng buhay.

Verse 102

प्राणं क्रोधं तथा मभ्यामन्तान्यादिदशस्वपि । एक मौलौ मुखे चैक द्विक नेत्रे द्विकं श्रुतौ ॥ १०२ ॥

Ang prāṇa at krodha, at ang iba pang panloob na salik na nagsisimula sa mga ito—sampu lahat—ay may kanya-kanyang luklukan: isa sa tuktok ng ulo, isa sa bibig, dalawa sa mga mata, at dalawa sa mga tainga.

Verse 103

नसोर्द्वयं कपोले च द्वयं द्वे द्विरदच्छदे । एकं तु रसनामूले ग्रीवायामेकमेव च ॥ १०३ ॥

May dalawa sa mga butas ng ilong at dalawa sa mga pisngi; may dalawa at dalawa rin sa tinatawag na “pantakip ng elepante” (mga sentido). Isa sa ugat ng dila, at isa rin sa leeg.

Verse 104

कवर्गं दक्षिणे बाहौ चवर्गं वामबाहुके । टतवर्गौ पादयोस्तु पफौ कुक्षिद्वये न्यसेत् ॥ १०४ ॥

Dapat isagawa ang nyāsa: ilagay ang pangkat ng tunog «ka» sa kanang bisig, ang pangkat «ca» sa kaliwang bisig; ang mga pangkat «ṭa» at «ta» sa mga paa; at ang mga tunog «pa» at «pha» sa magkabilang tagiliran ng baywang.

Verse 105

पृष्ठवंशे वमित्युक्तं नाभौ भं हृदये तु मम् । यादिसप्तापि धातुस्था हं प्राणे लं तथात्मनि ॥ १०५ ॥

Sinasabing ilagay ang «vaṃ» sa gulugod; ang «bhaṃ» sa pusod; at ang «maṃ» sa puso. Gayundin, ang pitong titikig na nagsisimula sa «ya» ay nananahan sa mga dhātu (sangkap ng katawan); ang «haṃ» ay nasa prāṇa (hiningang-buhay); at ang «laṃ» ay nasa ātman (Sarili).

Verse 106

क्षं क्रोधे क्रमतो न्यस्य विष्णुपूजाक्षमो भवेत् । पूर्णोदर्या तु श्रीकण्ठो ह्यनन्तो विजरान्वितः ॥ १०६ ॥

Sa paglalagay (nyāsa) ng pantig na «kṣaṃ» sa pook ng galit, nang sunod-sunod ayon sa hakbang, ang tao’y nagiging karapat-dapat sa pagsamba kay Viṣṇu. Sa gayon, si Śrīkaṇṭha ay nagiging «Pūrṇodaryā»; tunay, siya’y si Ananta, na may kaloob na di-pagtanda (vijarā).

Verse 107

सूक्ष्मेशः शाल्मलीयुक्तो लोलाक्षीयुक्त्रिमूर्तिकः । महेश्वरो वर्तुलाक्ष्याधीशो वै दीर्घघोणया ॥ १०७ ॥

Si Sūkṣmeśa ay kaugnay ng punong śālmalī (silk-cotton). Si Lolākṣī ay iniuugnay sa prinsipyo ng Trimūrti, ang tatlong anyo. Si Maheśvara ang panginoong namamahala kay Vartulākṣī, at gayundin kay Dīrghaghoṇā.

Verse 108

दीर्घमुख्या भारभूतिस्तिथीशो गोमुखीयुतः । स्थावरेशो दीर्घजिह्वायुग्धरः कुडोदरीयुतः ॥ १०८ ॥

May mga anyong may mahabang mukha; may isang nagngangalang Bhārabhūti; may Tithīśa na may mukhang gaya ng baka; may isang panginoon ng mga di-nakikilos (sthāvara); may isang may mahabang dila; may isang may pasan na pamatok (yoke); at may isang may tiyan na bilugang gaya ng banga.

Verse 109

उर्द्ध्वकेश्या तु झिण्टीशो भौतिको विकृतास्यया । सद्यो ज्वालामुखीयुक्तोल्कामुख्यानुग्रहो युतः ॥ १०९ ॥

Pagkaraan, lumitaw si Jhiṇṭīśa—nakatindig ang buhok—may likas na makalupa at may mukhang baluktot; pagdaka’y pinagkalooban siya ng bibig na naglalagablab, at sinasamahan ni Ulkā at ng iba pang pangunahing mga tagasunod na nagkakaloob ng biyaya.

Verse 110

अक्रूर आस्यया युक्तो महासेनो विद्यया युतः । क्रोधीशश्च महाकाल्या चण्डेशेन सरस्वती ॥ ११० ॥

Si Akrūra ay kaugnay ni Āsyā; si Mahāsena ay pinagkalooban ng Vidyā, ang banal na kaalaman. Si Krodhīśa ay nakaugnay kay Mahākālī, at si Sarasvatī naman ay (nakaugnay) kay Caṇḍeśa.

Verse 111

पञ्चान्तकः सिद्धगौर्या युक्तश्चाथ शिरोत्तमः । त्रैलोक्यविद्यया युक्तो मन्त्रशक्त्यैकरुद्रकः ॥ १११ ॥

Pagkaraan ay naroon si Pañcāntaka, na kaisa ng Siddha-Gaurī na ganap na; at naroon din si Śirottama, na pinagpala ng kaalaman sa tatlong daigdig; at si Ekarudraka, na nagtataglay ng iisang, nakatuong lakas ng mantra.

Verse 112

कूर्मेशः कमठीयुक्तो भूतमात्रैकनेत्रकः । लम्बोदर्या चतुर्वक्त्रो ह्यजेशो द्राविणीयुतः ॥ ११२ ॥

Siya si Kūrmeśa, ang Panginoon sa anyong Pagong; puspos ng kapangyarihan ng anyong pagong; ang Isang-Mata sa gitna ng lahat ng nilalang; may nakalaylay na tiyan; may apat na mukha; tunay na Panginoon ni Ajā—si Brahmā, ang Di-Ipinanganak; at kasama si Drāviṇī, ang diyosa ng yaman at kasaganaan.

Verse 113

सर्वेशो नागरीयुक्तः सोमेशः खेचरीयुतः । मर्यादया लाङ्गलीशो दारुकेशेन रूपिणी ॥ ११३ ॥

Si Sarveśa ay kaisa ni Nāgarī; si Someśa ay kaisa ni Khecarī. Ayon sa prinsipyo ng maryādā—ang wastong kaayusan—siya ay si Lāṅgalīśa; at sa pamamagitan ni Dārukeśa ay itinuturo si Rūpiṇī, ang May-Anyo.

Verse 114

वारुण्या त्वर्द्धनारीशो उमाकान्तो मुनीश्वरः । काकोदर्या तथाषाढी पूतनासंयुतो मतः ॥ ११४ ॥

Sa Vāruṇī, itinuturing Siya bilang Ardhanārīśvara; sa Umākāntā, bilang Munīśvara. Gayundin, sa Kākodarī at sa Āṣāḍhī, Siya’y itinuturing na kaugnay ni Pūtanā.

Verse 115

दण्डीशो भद्रकालीयुगत्रीशो योगिनीयुतः । मीनेशः शङिखनीयुक्तो मेषेशस्तर्जनीयुतः ॥ ११५ ॥

Si Daṇḍīśa ay sinasamahan ni Bhadrakālī; si Yugatrīśa ay kasama ang mga Yoginī. Ang panginoon ng Pisces ay may Śaṅkhinī, ang tagapagdala ng kabibe; at ang panginoon ng Aries ay kaugnay ng Tarjanī, ang mudrā ng pagsaway.

Verse 116

लोहितः कालरात्र्या च शिखीशः कुजनीयुतः । छलगण्डः कपर्दिन्या द्विरण्डेशश्च वज्रया ॥ ११६ ॥

Si Lohita, ang mapulang anyo, ay kaugnay ni Kālarātrī; si Śikhīśa ay kaisa ni Kujarṇī; si Chalagaṇḍa ay kasama ni Kapardinī; at si Dviraṇḍeśa ay kalakip ni Vajrā.

Verse 117

महाबलो जयायुक्तो बलीशः सुमुखेश्वरी । भुजङ्गो रेवतीयुक्तः पिनाकी माधवीयुतः ॥ ११७ ॥

Siya’y may dakilang lakas at pinalalamutian ng tagumpay; ang Makapangyarihang Panginoon ay kasama si Sumukheśvarī, ang marikit na kapangyarihan. Siya bilang Banal na Ahas ay kaisa ni Revatī; at bilang may hawak ng busog na Pināka ay kalakip si Mādhavī.

Verse 118

खड्गीशो वारुणीयुक्तो बकेशो वायवीयुतः । श्वेतोरस्को विदारिण्या भृगुः सहजया युतः ॥ ११८ ॥

Si Khaḍgīśa ay kaugnay ng kapangyarihang Vāruṇī; si Bakeśa ay kaisa ng kapangyarihang Vāyavī. Si Śvetoraska ay kasama ni Vidāriṇī; at si Bhṛgu ay kalakip ni Sahajā.

Verse 119

लकुलीशश्च लक्ष्मीयुक् शिवेशो व्यापिनीयुतः । संवर्तके महामाया प्रोक्ता श्रीकण्ठमातृका ॥ ११९ ॥

Sa panahon ng saṃvartaka, ang pagkalusaw ng sansinukob, Siya’y ipinahahayag bilang Lakulīśa na kalooban ni Lakṣmī; bilang Śiveśa na kaisa ni Vyāpinī; at bilang Mahāmāyā, na tinatawag na Śrīkaṇṭha-mātṛkā.

Verse 120

यत्र स्वीशपदं नोक्तं तत्र सर्वत्र योजयेत् । मुनिस्स्याद्दक्षिणामूर्तिर्गायत्रीछन्द ईरितम् ॥ १२० ॥

Kung saan hindi tuwirang binanggit ang salitang “Svīśa,” dapat itong idagdag sa lahat ng dako (bilang nauunawaan). Ang ṛṣi ay sinasabing si Dakṣiṇāmūrti, at ang sukat ng taludtod ay ipinahahayag na Gāyatrī.

Verse 121

देवता चार्द्धनारीशो विनियोगोऽखिलाप्तये । हलो वीजानि चोक्तानि स्वराः शक्तय ईरिताः ॥ १२१ ॥

Ang namumunong diyos ay si Ardhanārīśvara, at ang viniyoga nito ay para sa pagkamamit ng lahat. Ang mga katinig ay ipinahahayag na mga binhing pantig (bīja), at ang mga patinig ay itinuturo bilang mga kapangyarihan (śakti).

Verse 122

कुर्याद्भृगुस्थाकाशेन षड्दीर्घाढ्येन चाङ्गकम् । बन्धूकस्वर्णवर्णागं वराक्षाङ्कुशपाशिनम् ॥ १२२ ॥

Dapat buuin ang katawan sa pamamagitan ng pantig na “kā” na inilalagay sa Bhṛgu-sthā na bituin, na may anim na mahahabang patinig; ang kulay ng katawan ay gaya ng bulaklak na bandhūka at ginto; at may tangan na dakilang rosaryo, pang-udyok (aṅkuśa), at panilo (pāśa).

Verse 123

अर्द्धेन्दुशेखरं त्र्यक्षं देववन्द्यं विचिन्तयेत् । ध्यात्वैवं शिवशक्तीश्च चतुर्थी हृदयान्तिमे ॥ १२३ ॥

Dapat pagnilayan si Śiva na may gasuklay na buwan bilang putong, may tatlong mata, at sinasamba ng mga diyos. Pagkatapos magnilay kay Śiva kasama si Śakti, ilagay/bigkasin ang ikaapat na bahagi sa dulo ng puso (sa pusong-lotus bilang huling paglalagak).

Verse 124

सौबीजमातृकापूर्वे विन्यसेन्मातृका स्थले । विघ्नेशश्च ह्रिया युक्तो विघ्नराजः श्रिया युतः ॥ १२४ ॥

Matapos munang ilagay ang nyāsa ng Mātṛkā na may pantig-binhi (bīja), saka ilagay ang mga Mātṛkā sa kani-kanilang wastong pook. Itatag si Vighneśa kasama si Hrī, at si Vighnarāja kasama si Śrī.

Verse 125

विनायकस्तथा पुष्ट्या शान्तियुक्तः शिवोत्तमः । विघ्नकृत्स्वस्तिसंयुक्तो विघ्नहर्ता सरस्वती ॥ १२५ ॥

Tawagin si Vināyaka kasama si Puṣṭi; si Śānti na kaisa ni Śivottama; si Vighnakṛt na kapiling si Svasti; at si Vighnahartā kasama si Sarasvatī—mga magkapares na kapangyarihang banal para sa pagpapala at pag-alis ng mga hadlang.

Verse 126

स्वाहया गणनाथश्च एकदन्तः सुमेधया । कान्त्या युक्तो द्विदन्तस्तु कामिन्या गजवक्रकः ॥ १२६ ॥

Kapiling si Svāhā, Siya ay Gaṇanātha; kapiling si Sumedhā, Siya ay Ekadanta. Kaakibat si Kānti, Siya’y nagiging Dvidanta; at kasama si Kāminī, Siya ay Gajavakra, ang may mukhang elepante.

Verse 127

निरञ्जनो मोहिनीयुक्कपर्द्दी तु नटीयुतः । दीर्घजिह्वः पार्वतीयुग्ज्वालिन्या शङ्कुकर्णकः ॥ १२७ ॥

Si Nirañjana ay may kasamang Mohinī; si Kapardī ay kapiling si Naṭī. Si Dīrghajihva ay kaugnay ni Pārvatī; at si Śaṅkukarṇaka ay kasama si Jvālinī.

Verse 128

वृषध्वजो नन्दया च सुरेश्या गणनायकः । गजेन्द्रः कामरूपिण्या शूर्पकर्णस्तथोमया ॥ १२८ ॥

Si Vṛṣadhvaja (Śiva) ay may kasamang Nandā at Sureśī; gayundin si Gaṇanāyaka (Gaṇeśa). Si Gajendra ay kapiling si Kāmarūpiṇī; at si Śūrpakarṇa ay kasama rin si Umā.

Verse 129

विरोचनस्तेजोवत्या सत्या लम्बोदरेण च । महानन्दश्च विघ्नेश्या चतुर्मूर्तिस्वरूपिणी ॥ १२९ ॥

Kasama nina Virocana, Tejovatī, Satyā, at Lambodara—gayundin si Mahānanda—(siya) ay si Vighneśī, na ang likas ay apat na anyo.

Verse 130

सदाशिवः कामदया ह्यामोदो मदजिह्वया । दुर्मुखो भूतिसंयुक्तः सुमुखो भौतिकीयुतः ॥ १३० ॥

Si Sadāśiva ay kaugnay ni Kāmadayā; si Āmoda ay kasama ni Madajihvā. Si Durmukha ay nakakabit kay Bhūti, at si Sumukha ay kapiling si Bhautikī.

Verse 131

प्रमोदः सितया युक्त एकपादो रमायुतः । द्विजिह्वो महिषीयुक्तो जभिन्याशूरनामकः ॥ १३१ ॥

Si Pramoda ay kapiling si Sitā; si Ekapāda ay kasama si Ramā; si Dvijihva ay kaugnay ni Mahiṣī; at (isa pa) ay tinatawag na Jabhinyāśūra.

Verse 132

वीरो विकर्णया युक्तः षण्मुखो भृकुटीयुतः । वरदो लज्जया वामदेवेशो दीर्घघोणया ॥ १३२ ॥

Siya ay makapangyarihang bayani, kapiling si Vikarṇayā; may anim na mukha at may tanda ng nakakunot na kilay. Siya ang tagapagkaloob ng biyaya, kasama si Lajjā (banal na kahinhinan); at bilang Vāmadeveśa, kaugnay niya si Dīrghaghoṇā.

Verse 133

धनुर्द्धर्या वक्रतुण्डो द्विरण्डो यामिनीयुतः । सेनानी रात्रिसंयुक्तः कामान्धो ग्रामणीयुतः ॥ १३३ ॥

“Ang may tangan ng busog; ang may kurbadong nguso; ang may dalawang pangil; ang kasama ng gabi; ang pinunong mandirigma; ang kaugnay ng gabi; ang nabulag ng pagnanasa; at ang may kasamang pinunò ng nayon”—ito ang mga ipinahayag na pamagat/teknikal na tawag.

Verse 134

मत्तः शशिप्रभायुक्तो विमत्तो लोलनेत्रया । मत्तवाहश्चञ्चलया जटी दीप्तिसमन्वितः ॥ १३४ ॥

Lasing, may ningning na tulad ng buwan; ngunit wari’y di lasing dahil sa babaeng may matang balisa. Taglay ang masiglang sasakyang lasing at kasamang pabagu-bago, siya’y isang asetang may buhol-buhol na buhok, puspos ng naglalagablab na kaningningan.

Verse 135

मुण्डी सुभगया युक्तः खड्गी दुर्भगया युतः । वरेण्यश्च शिवायुक्तो भगया वृषकेतनः ॥ १३५ ॥

Siya ang Muṇḍī, ang asetang ahit-ulo, na kaisa ni Subhagā; siya ang Khaḍgī, ang may tabak, na kaisa ni Durbhagā; siya ang Vareṇya, ang pinakadakila at karapat-dapat piliin, na kaisa ni Śivā; at siya ang Vṛṣaketana, na may sagisag na toro, na kaisa ni Bhagā.

Verse 136

भक्ष्यप्रियो भगिन्या च गणेशो भगिनीयुतः । मेघनादः सुभगया व्यापी स्यात्कालरात्रियुक् ॥ १३६ ॥

Si Bhakṣyapriya ay magtatamo ng katuparan kasama ang kanyang kapatid na babae; gayundin si Gaṇeśa ay sasamahan ng kanyang kapatid na babae. Si Meghanāda ay mapapasa-Subhagā; at si Vyāpī ay makikiisa kay Kālarātri.

Verse 137

गणेश्वरः कालिकया प्रोक्ता विघ्नेशमातृकाः । गणेशमातृकायास्तु गणो मुनिभिरीरितः ॥ १३७ ॥

Ipinahayag ni Kālikā na si Gaṇeśvara ang namumunong diyos ng mga Vighneśa-mātṛkā; at sinabi ng mga muni na ang gaṇa (pangkat ng mga tagasunod) ay nauukol sa Gaṇeśa-mātṛkā.

Verse 138

त्रिवृद्गायत्रिकाछन्दो देवः शक्तिगणेश्वरः । षड्दीर्घाढ्येन बीजेन कृत्वाङ्गानि ततः स्मरेत् ॥ १३८ ॥

Ang sukat (chandas) nito ay Trivṛt-Gāyatrī; ang namumunong diyos ay si Śakti Gaṇeśvara. Matapos isagawa ang aṅga-nyāsa gamit ang bīja-mantra na may anim na mahabang patinig, saka dapat pagnilayan at alalahanin (ang diyos/mantra) na iyon.

Verse 139

पांशांकुशाभयवरान्दधानं कज्जहस्तया । पत्न्याश्लिष्टं रक्ततनुं त्रिनेत्रं गणपे भवेत् ॥ १३९ ॥

Si Gaṇeśa ay dapat ilarawan na may hawak na lubid na panali at pang-udyok (goad), at nagpapakita ng mudrā ng kawalang-takot at ng pagbibigay-biyaya; sa isang kamay ay may dalang matamis na modaka. Siya’y niyayakap ng kanyang kabiyak, mapulang katawan at may tatlong mata.

Verse 140

एवं ध्यात्वा न्यसेत्स्वीयबीजपूर्वाक्षरान्वितम् । निवृत्तिश्च प्रतिष्ठा च विद्या शान्तिस्तथेधिका ॥ १४० ॥

Pagkatapos magnilay nang ganito, dapat isagawa ang nyāsa: ilagak ang mantra na pinagsanib sa sariling bīja at sa mga naunang pantig. Mula rito’y sumisibol ang pag-urong mula sa makamundong hilig, matatag na pagkakatindig, tunay na kaalaman, kapayapaan, at higit pang pag-unlad na espirituwal.

Verse 141

दीपिका रेचिका चापि मोचिका च पराभिधा । सूक्ष्मासूक्ष्मामृता ज्ञानामृता चाप्यायिनी तथा ॥ १४१ ॥

Tinatawag din Siya na Dīpikā (Tagapagliwanag), Recikā (Tagapaglinis/Tagapagpawi), Mocikā (Tagapagpalaya), at Parā (Kataas-taasan). Gayundin, Siya’y Sūkṣmā (Maselan), Asūkṣmāmṛtā (Nektar na lampas sa maselan), Jñānāmṛtā (Nektar ng Kaalaman), at Āpyāyinī (Tagapag-alaga at nagpapalusog).

Verse 142

व्यापिनी व्योमरूपा चानन्ता सृष्टिः समृद्धिका । स्मृतिर्मेधा ततः कान्तिर्लक्ष्मीर्द्धृतिः स्थिरा स्थितिः ॥ १४२ ॥

Siya’y lumalaganap sa lahat at may anyong tulad ng kalangitan—walang hanggan. Siya ang Paglikha at Kasaganaan; Siya ang Alaala at Talino. Pagkaraan, Siya ang Kislap ng Luwalhati; Siya si Lakṣmī, ang Tibay ng Loob, ang Katatagan, at ang Matibay na Pananatili.

Verse 143

सिद्धिर्जरा पालिनी च क्षान्तिरीश्वरिका रतिः । कामिका वरदावाथ ह्लादिनी प्रीतिसंयुता ॥ १४३ ॥

Siya si Siddhi, Jarā, Pālinī at Kṣānti; Siya si Īśvarikā at Rati; Siya si Kāmikā at Varadā; at Siya rin si Hlādinī—puspos ng prīti, ang ligayang mapagmahal.

Verse 144

दीर्घा तीक्ष्णा तथा रौद्रा प्रोक्ता निद्रा च तन्द्रि का । क्षुधा च क्रोधिनी पश्चात्क्रियाकारी समृत्युका ॥ १४४ ॥

Ang pagtulog ay inilalarawan na may tatlong uri—mahaba, matalim (nakalalamang), at mabangis; gayundin ang pag-aantok. Ang gutom ay tinatawag na “mapusok sa galit”; at pagkatapos nito’y dumarating ang puwersang nagtutulak sa pagkilos—na wari’y kamatayan mismo.

Verse 145

पीता श्वेतारुणा पश्चादसितानन्तया युता । उक्ता कलामातृकैवं तत्तद्भक्तः समाचरेत् ॥ १४५ ॥

Sa una’y dilaw, saka puti at mapulang-mapusyaw; pagkatapos ay nakaugnay sa maitim at sa Walang-Hanggan na Ananta. Ganito inilarawan ang Kalā-mātṛkā; ang deboto sa prinsipyong/diwata na iyon ay dapat magsanay ayon dito.

Verse 146

कलायुङ्मातृकायास्तु मुनिः प्रोक्तः प्रजापतिः । गायत्रीछन्द आख्यातं देवता शारदाभिधा ॥ १४६ ॥

Para sa (mantra/vidyā) na tinatawag na Kalāyuṅmātṛkā, ang ṛṣi ay sinasabing si Prajāpati; ang sukat (chandas) ay Gāyatrī, at ang namumunong diyos ay si Śāradā (Sarasvatī).

Verse 147

ह्रस्वदीर्घांतरस्थैश्च तारैः कुर्यात्षडङ्गकम् । पद्मचक्रगुणैणांश्च दधतीं च त्रिलोचनाम् ॥ १४७ ॥

Sa pamamagitan ng mga tanda ng tono (tāra) na nagpapahiwatig ng maikli, mahaba, at gitnang tunog, buuin ang anim-na-bahaging ayos (ṣaḍaṅga). At pagnilayan ang Diyosa na may tatlong mata, taglay ang mga katangian ng lotus at ng gulong (cakra), at may hawak ding guṇa at aṃśa (mga sukat na sangkap).

Verse 148

पञ्चवक्त्रां भारतीं तां मुक्ताभूषां भजेत्सुधीः । ध्यात्वैवं तारपूर्वां तां न्यसेन्ङन्तकलान्विताम् ॥ १४८ ॥

Ang marunong ay dapat sumamba kay Bhāratī (Sarasvatī) na yaon, na may limang mukha at pinalamutian ng mga perlas. Pagkatapos magnilay sa Kanya nang ganito—na pinangungunahan ng pantig na Tāra (Oṃ)—isagawa ang nyāsa ng mga titik, kasama ang mga kalā, hanggang sa huling titik na may pang-ilong na ṅ.

Verse 149

ततश्च मूलमन्त्रस्य षडङ्गानि समाचरेत् । हृदयादिचतुर्थ्यन्ते जातीः संयोज्य विन्यसेत् ॥ १४९ ॥

Pagkatapos nito, isagawa ang ṣaḍaṅga, ang anim-na-bahaging ritwal ng mūla-mantra; mula sa hṛdaya (puso) hanggang sa ikaapat na bahagi, pag-ugnayin ang mga jātī (pantig/binhi ng tunog) at ilagak sa nyāsa nang wasto.

Verse 150

नमः स्वाहा वषट् हुं वौषट् फट् जातय ईरिताः । ततो ध्यात्वेष्टदेवं तं भूषायुधसमन्वितम् 1. ॥ १५० ॥

Ang mga pantig ng mantra—“namaḥ,” “svāhā,” “vaṣaṭ,” “huṃ,” “vauṣaṭ,” at “phaṭ”—ay ipinahayag bilang kani-kaniyang jātī. Pagkaraan nito, magnilay sa sariling iṣṭa-devatā, na may banal na palamuti at taglay ang mga sandata at sagisag na dibino.

Verse 151

न्यस्याङ्गषट्कं तन्मूर्तौ ततः पूजनमारभेत् ॥ १५१ ॥

Matapos ilagak ang anim-na-bahaging nyāsa (aṅga-ṣaṭka) sa banal na anyong iyon, saka pa lamang simulan ang pagsamba (pūjā).

Verse 152

इति श्री बृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे सन्ध्यादिनिरूपणंनाम षट्षष्टिन्तमोऽध्यायः ॥ ६६ ॥

Sa gayon nagtatapos ang ika-animnapu’t anim na kabanata, na tinatawag na “Pagpapaliwanag sa Sandhyā at mga kaugnay na pang-araw-araw na pagsasagawa,” sa Ikatlong Pada ng Dakilang Salaysay sa loob ng Pūrva-bhāga ng banal na Bṛhannāradīya Purāṇa.

Frequently Asked Questions

It is presented as a sin-destroying expiation (pāpa-nāśaka) usable when standard Sandhyā/bathing is obstructed by illness; the rite is framed in mantra-technical terms (astra deployment and ritual casting), preserving nitya-karma continuity under constraint.

It layers external cleansing (earth/water), mantra-consecrated tīrtha water (tīrtha-āhvāna with bīja, mudrā, kavaca/astra), and an inner visualization bath that imagines the Lord’s pādodaka entering via brahma-randhra to wash internal impurity—integrating śrauta decorum with tantric sādhanā.

It gives a normative Vaiṣṇava ācamana/tilaka/nyāsa while explicitly documenting Śaiva and Śākta ācamana and marking conventions (tripuṇḍra/triangular marks), indicating a cataloging intent rather than exclusivist polemic.