Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 10

Jyotiṣa-śāstra Saṅgraha: Threefold Division, Gaṇita Methods, Muhūrta, and Planetary Reckoning

Devanagari script

आधानपुंससीमंतजातनामान्नभुक्तयः । चौलङ्कर्ण्ययणं मौंजी क्षुरिकाबंधनं तथा ॥ १० ॥

Transliteration

ādhānapuṃsasīmaṃtajātanāmānnabhuktayaḥ | caulaṅkarṇyayaṇaṃ mauṃjī kṣurikābaṃdhanaṃ tathā || 10 ||

Translation

Ang mga itinakdang saṃskāra ay: ādhāna (pagpapabanal para sa paglilihi), puṃsavana (ritwal upang magkaanak na lalaki), sīmantonnayana (seremonya ng paghihiwalay ng buhok sa pagbubuntis), jātakarma (ritwal sa pagsilang), nāmakaraṇa (pagpapangalan), annaprāśana (unang pagpapakain ng matigas na pagkain); gayundin ang cūḍā (pag-aahit ng buhok), karṇavedha (pagbutas ng tainga), upanayana (pagpasok sa pag-aaral ng Veda), pagsusuot ng muñja/yajñopavīta (banal na sinulid), at ang pagtali ng labaha para sa unang pag-aahit—ito ang mga saṃskāra na itinakda.

Word by Word

• आधान: conception rite (ādhāna)
• आधान: Karta (कर्ता/विषय)
• Type: Noun
• Root: आधान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• पुंसवन: puṃsavana rite
• पुंसवन: Karta (कर्ता/विषय)
• Type: Noun
• Root: पुंसवन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• सीमन्त: sīmantonnayana rite
• सीमन्त: Karta (कर्ता/विषय)
• Type: Noun
• Root: सीमन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• जात: birth rite (jāta-/jātakarma)
• जात: Karta (कर्ता/विषय)
• Type: Noun
• Root: जात (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (जातकर्म-पर्याय/संक्षेप)

• नाम: naming (nāmakaraṇa)
• नाम: Karta (कर्ता/विषय)
• Type: Noun
• Root: नाम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (नामकरण-पर्याय/संक्षेप)

• अन्न-भुक्तयः: first eating of solid food (annaprāśana)
• अन्न-भुक्तयः: Karta (कर्ता/विषय)
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक) + भुक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अन्नस्य भुक्तयः)

• चौल: tonsure rite (caula)
• चौल: Karta (कर्ता/विषय)
• Type: Noun
• Root: चौल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• कर्ण-वेधनम्: ear-piercing (karṇavedha)
• कर्ण-वेधनम्: Karta (कर्ता/विषय)
• Type: Noun
• Root: कर्ण (प्रातिपदिक) + वेधन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कर्णस्य वेधनम्)

• अयनम्: going/leading (ayana); here: a rite termed ayana
• अयनम्: Karta (कर्ता/विषय)
• Type: Noun
• Root: अयन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• मौञ्जी: the muñja girdle (mauñjī)
• मौञ्जी: Karta (कर्ता/विषय)
• Type: Noun
• Root: मौञ्जी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• क्षुरिका-बन्धनम्: binding/tying of the razor (ritual act)
• क्षुरिका-बन्धनम्: Karta (कर्ता/विषय)
• Type: Noun
• Root: क्षुरिका (प्रातिपदिक) + बन्धन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (क्षुरिकायाः बन्धनम्)

• तथा: likewise; and also
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/प्रकारवाचक (adverb: ‘likewise/also’)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in Moksha-Dharma context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames key saṃskāras as purificatory milestones that refine body, mind, and conduct, preparing a person for dharma and ultimately for liberation-oriented life (mokṣa-dharma).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By emphasizing disciplined, sanctified living from conception onward, it supports a sattvic life in which devotion can become steady; bhakti is strengthened when daily life is aligned with dharma through such rites.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual procedure and timing (Kalpa/Smārta practice) are implied—these saṃskāras belong to applied Vedic tradition where correct performance, mantras, and observances are systematized.