योगस्वरूप-धारणा-समाधि-वर्णनम् (केशिध्वजोपदेशः)
तस्यैवं कल्पनाहीनं स्वरूपग्रहणं हि यत् । मनसा ध्याननिष्पाद्यं समाधिः सोऽभिधीयते ॥ ६७ ॥
tasyaivaṃ kalpanāhīnaṃ svarūpagrahaṇaṃ hi yat | manasā dhyānaniṣpādyaṃ samādhiḥ so'bhidhīyate || 67 ||
Kapag, sa ganitong paraan, nahahawakan ng isip ang likas na anyo ng Katotohanang iyon na walang anumang guni-guning pagbuo, na natatamo sa pamamagitan ng dhyāna—iyon ang tinatawag na samādhi.
Sanatkumara (teaching Narada)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: adbhuta
It defines samādhi as the mind’s direct apprehension of the Supreme Reality’s essential nature, free from conceptual projections (kalpanā), indicating the culminating absorption that supports liberation (mokṣa).
While framed in yogic-jnāna language, it supports bhakti by implying that true contemplation matures into absorption where mental fabrications drop away—allowing unwavering, single-pointed God-remembrance that is central to mature devotion.
No specific Vedāṅga (like Vyākaraṇa or Jyotiṣa) is taught here; the practical takeaway is yogic discipline of the mind—dhyāna leading to samādhi—within the Mokṣa-Dharma framework.