Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 18

Threefold Suffering, Twofold Knowledge, and the Definition of Bhagavān (Vāsudeva); Prelude to Keśidhvaja–Janaka Yoga

ऐश्वर्यस्य समग्रस्य वीर्यस्य यशसः श्रियः । ज्ञानवैराग्ययोश्चैव षण्णां भग इतीरणा ॥ १७ ॥

aiśvaryasya samagrasya vīryasya yaśasaḥ śriyaḥ | jñānavairāgyayoścaiva ṣaṇṇāṃ bhaga itīraṇā || 17 ||

Ang ganap na paghahari, lakas ng kabayanihan, katanyagan, kasaganaan, at gayundin ang kaalaman at pagwawalang‑pagkakapit (vairāgya)—ang anim na ito ang ipinahahayag na kahulugan ng salitang “bhaga” (banal na karangyaan).

aiśvaryasyaof sovereignty/opulence
aiśvaryasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootaiśvarya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
samagrasyaof complete/entire
samagrasya:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsamagra (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन); adjective qualifying aiśvaryasya
vīryasyaof valor/power
vīryasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootvīrya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
yaśasaḥof fame
yaśasaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyaśas (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
śriyaḥof prosperity/splendor
śriyaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootśrī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
jñānavairāgyayoḥof knowledge and dispassion
jñānavairāgyayoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootjñāna (प्रातिपदिक) + vairāgya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Dual (द्विवचन); itaretara-dvandva ‘knowledge and dispassion’
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय/coordination)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
evaindeed/just
eva:
Avadhāraṇa (अवधारण/emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormEmphatic particle (निश्चय/अवधारणार्थक अव्यय)
ṣaṇṇāmof (the) six
ṣaṇṇām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootṣaṭ (प्रातिपदिक)
Form(All genders), Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन); numeral adjective qualifying the six items listed
bhagaḥ(this is) ‘bhaga’ (lordly excellence)
bhagaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootbhaga (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
itithus
iti:
Vākyārtha-dyotaka (वाक्यार्थद्योतक/quotative)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-प्रयोग/वाक्यसमाप्तिसूचक अव्यय)
īraṇāthe designation/utterance
īraṇā:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootīraṇā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)

Sanatkumāra (teaching Nārada on Mokṣa-dharma and the definition of Bhagavān)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

B
Bhagavan
S
Shri (Lakshmi)

FAQs

It defines “bhaga” as the six divine perfections; recognizing these in Bhagavān supports right understanding (jñāna) and steady devotion leading toward mokṣa.

Bhakti is grounded in knowing who Bhagavān is; the verse provides Bhagavān’s defining attributes, helping the devotee focus worship on the Supreme endowed with complete lordship, glory, and liberating wisdom.

It functions like a nirukta-style definitional gloss (technical meaning of a key term), clarifying doctrinal vocabulary rather than prescribing a ritual or jyotiṣa calculation.