Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 32

Sṛṣṭi-pralaya-kathana: Mahābhūta-guṇāḥ, Vṛkṣa-indriya-vādaḥ, Prāṇa-vāyu-vyavasthā

Devanagari script

अग्निमारुततोयानां वर्णा क्षितितलस्य च । आकाशसदृशा ह्येते भिद्यंते तत्त्वदर्शनात् ॥ ३२ ॥

Transliteration

agnimārutatoyānāṃ varṇā kṣititalasya ca | ākāśasadṛśā hyete bhidyaṃte tattvadarśanāt || 32 ||

Translation

Ang mga katangian (at pagkakaiba) na iniuugnay sa apoy, hangin, tubig, at maging sa ibabaw ng lupa, sa katotohanan ay tulad ng kalawakan—banayad at di-materyal; nakikitang magkakahiwalay lamang hangga’t hindi pa natatanaw ang tunay na realidad. Sa pananaw ng katotohanan, nalulusaw ang mga pagkakaibang iyon.

Word by Word

• अग्नि-मारुत-तोयानाम्: of fire, wind, and water
• अग्नि-मारुत-तोयानाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक) + मारुत (प्रातिपदिक) + तोय (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्व-समास; षष्ठी विभक्ति (6th/सम्बन्ध), बहुवचन

• वर्णाः: colors/appearances
• वर्णाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; प्रथमा विभक्ति (1st/कर्ता), बहुवचन

• क्षितितलस्य: of the earth’s surface
• क्षितितलस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: क्षिति (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (क्षितेः तलम् = earth-surface); षष्ठी विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग (तल)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (and)

• आकाश-सदृशाः: like the sky
• आकाश-सदृशाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आकाश (प्रातिपदिक) + सदृश (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (आकाशस्य सदृशाः); पुल्लिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (of varṇāḥ)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (indeed)

• एते: these
• एते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुल्लिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन

• भिद्यन्ते: are distinguished/differ
• भिद्यन्ते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भिद् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान/Present); प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/मध्य-भाव (they are differentiated / differ)

• तत्त्व-दर्शनात्: from/through the vision of reality
• तत्त्व-दर्शनात्: Hetu (हेतु)
• Type: Noun
• Root: तत्त्व (प्रातिपदिक) + दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (तत्त्वस्य दर्शनम्); पञ्चमी विभक्ति (5th/हेतु-अपादान), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग (दर्शन)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in Moksha-dharma context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It points to tattva-darśana: when reality is directly known, the seeming hard divisions among the elements (earth, water, fire, wind) are understood as appearances within one subtle ground, likened to ākāśa (space).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By weakening attachment to material distinctions, it supports single-pointed devotion: the devotee turns from changing elemental qualities toward the unchanging truth, making bhakti steadier and less dependent on external conditions.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedāṅga technique is taught in this verse; it is primarily a mokṣa-dharma insight used to refine discrimination (viveka) beyond ritual and elemental classifications.