Adhyaya 91 — The Gods’ Hymn to Kātyāyanī and the Goddess’ Prophecy of Future Manifestations
जज्वलुश्चाग्नयः शान्ताः शान्ता दिग्जनितस्वनाः ।
इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्ये शुम्भवधोनाम नवतितमोऽध्यायः ।
एकनवतितमोऽध्यायः- ९१ ।
ऋषिरुवाच देव्याऽ हते तत्र महासुरेन्द्रे सेन्द्राः सुरा वन्हिपुरोगमास्ताम् ।
कात्यायनीं तुष्टुवुरिष्टलाभाद् विकाशिवक्त्राब्जविकाशिताशाः ॥
jajvaluś cāgnayaḥ śāntāḥ śāntā dig-janita-svanāḥ /
iti śrī-mārkaṇḍeya-purāṇe sāvarṇike manvantare devī-māhātmye śumbha-vadho nāma navatitamo 'dhyāyaḥ /
ekanavatitamo 'dhyāyaḥ—91 /
ṛṣir uvāca devyā hate tatra mahāsurendre sendrāḥ surā vahni-purogamās tām /
kātyāyanīṃ tuṣṭuvur iṣṭa-lābhād vikāśi-vaktrābja-vikāśitāśāḥ
Ang mga apoy, na ngayo’y napayapa, ay nagliyab nang matatag; ang mga tunog na bumangon mula sa mga dako ay tumahimik. (Dito nagtatapos, sa Śrī Mārkaṇḍeya Purāṇa, sa Sāvarṇika Manvantara, sa Devī Māhātmya, ang ikasiyamnapung kabanata na tinatawag na “Ang Pagpaslang kay Śumbha”.) Nagsisimula ang Kabanata 91. Sinabi ng Ṛṣi: Nang mapatay ng Diyosa ang dakilang panginoon ng mga Asura, ang mga diyos—kasama si Indra, at si Agni sa unahan—ay nagpuri kay Kātyāyanī, namumukadkad ang kanilang mga mukha, at natupad ang kanilang pag-asa sa pagkamit ng minimithing layon.
The proper culmination of divine rescue is stuti (praise) and recognition: success (iṣṭa-lābha) is attributed to the higher power that restores order, not to mere self-assertion.
Explicitly anchored in Manvantara (Sāvarṇika). The colophon situates the Devī Māhātmyam episode as sacred history within a cosmic time-cycle, aligning Purāṇic narrative with chronological structuring.
Pacified fires and quieted quarters indicate the settling of elemental turbulence; the ‘blooming lotus-faces’ signify sattvic awakening—gratitude and clarity arising when the inner ‘asura-lord’ (dominating ego) is overcome.