Adhyaya 62: The Fire-God Enters the Brahmin Youth; Varuthini’s Love-Sickness and Kali’s Disguise

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणेऽथ ब्राह्मणवाक्यम् नामैकषष्टितमोऽध्यायः । द्विषष्टितमोऽध्यायः—६२ मार्कण्डेय उवाच । एवंतु वदतस्तस्य द्विजपुत्रस्य पावकः । गार्हपत्यः शरीरे तु सन्निधानमथाकरॊत् ॥

Sinabi ni Markandeya: “Nang magsalita siya (ang anak ng brahmana) nang gayon, ang banal na apoy—(sa anyo ng) Gārhapatya—ay saka nagtatag ng pag-iral nito sa mismong katawan niya.”

Verse 2

तेन चाधिष्ठितः सोऽथ प्रभामण्डलमध्यगः । व्यदीपयत तं देशं मूर्तिमानिव हव्यवाट् ॥

Nang mapuspos/mapalakas ng apoy na iyon, tumindig siya sa loob ng isang bilog ng liwanag at pinaliwanag ang buong pook, na wari’y ang apoy mismo ang nagkatawang-tao.

Verse 3

तस्यास्तु सुतरां तत्र तादृग्रूपे द्विजन्मनि । अनुरागोऽभवद्विप्रं पश्यन्त्या देवयोषितः ॥

Ngunit para sa dalagang makalangit na iyon, nang makita niya roon ang kabataang brahmana sa gayong anyo, sumiklab sa kanya ang matinding pagnanasa/pagkahumaling sa kanya.

Verse 4

ततः सोऽधिष्ठितस्तेन हव्यवाहेन तत्क्षणात् । यथापूर्वं तथा गन्तुं प्रवृत्तो द्विजनन्दनः ॥

Pagkaraan, ang anak ng brahmana, na napuspos/nalakas ng apoy na iyon (Agni), ay agad na umalis at nagpatuloy gaya ng dati.

Verse 5

जगाम च त्वरायुक्तस्तया देव्याः निरीक्षितः । आदृष्टिपातात्तन्वङ्ग्या निश्वासोत्कम्पिकन्धरम् ॥

Nagpatuloy siya nang mabilis; ngunit nang masulyapan siya ng banal na dalaga—sa pagbagsak ng tingin ng may payat na mga sangkap—nayanig ang kanyang lalamunan sa mga buntong-hininga.

Verse 6

ततः क्षणेनैव तदा निजगेहमवाप्य सः । यथाप्रोक्तं द्विजश्रेष्ठश्चकार सकलाः क्रियाः ॥

Pagkaraan, sa isang iglap ay narating niya ang sariling tahanan; at ang dakilang brahmin ay nagsagawa ng lahat ng ritwal nang tumpak ayon sa itinakda.

Verse 7

अथ सा चारुसर्वाङ्गी तत्रासक्तात्ममानसा । निश्वासपरमा निन्ये दिनशेषं तथा निशाम् ॥

Pagkaraan, ang dalagang may magandang mga sangkap, na ang isip at puso ay nakabigkis doon (sa kanya), ay ginugol ang nalalabing araw at maging ang gabi sa mga buntong-hininga.

Verse 8

निश्वसन्त्यनवद्याङ्गी हाहेति रुदती मुहुः । मन्दभाग्येति चात्मानं निनिन्द मदिरेक्षणा ॥

Habang bumubuntong-hininga, ang dalagang walang kapintasan ang mga sangkap at may matang gaya ng usa ay muling-muling umiyak, sumisigaw ng “Ay, aba!”, at sinisi ang sarili: “Ako’y kapus-palad.”

Verse 9

न विहारे न चाहारे रमणीयॆ न वा वने । न कन्दरॆषु रम्यॆषु सा बबन्ध तदा रतिम् ॥

Pagkaraan, wala na siyang natagpuang ligaya—sa paglilibang, sa pagkain, sa kaaya-ayang gubat, ni sa mga kaakit-akit na yungib; ang kanyang kasiyahan ay hindi dumikit saanman.

Verse 10

चकार रममाणे च चक्रवाकयुगे स्पृहाम् । मुक्ता तेन वरारोहा निनिन्द निजयौवनम् ॥

Nang makita niya ang magkaparis na ibong cakravāka na masayang naglalaro, ang dalagang may magandang balakang ay nakadama ng pananabik; nang mapakawalan ng damdaming iyon ang pagpipigil, sinisi niya ang sarili niyang kabataan.

Verse 11

क्वागताहमिमं शैलं दुष्टदैवबलात्कृता । क्व च प्राप्तः स मे दृष्टेर्गोचरं तादृशो नरः ॥

Saan ako naparito—sa bundok na ito—na itinaboy ng lakas ng malupit na tadhana? At saan na napunta ang lalaking yaon na marangal, na minsang nasaklaw ng aking paningin?

Verse 12

यद्यद्य स महाभागो न मे सङ्गमुपैष्यति । तत्कामाग्निरवश्यं मां क्षपयिष्यति दुःसहः ॥

Kung ang marangal na lalaking iyon ay hindi darating upang makipag-isa sa akin, ang apoy ng pagnanasa—na di matitiis—ay tiyak na tutupok sa akin.

Verse 13

रमणीयमभूद्यत्तत्पुंस्कोकिलनिनादितम् । तेन हीनन्तदेवैतद्दहतीवाद्य मामलम् ॥

Kaakit-akit ang pook na iyon, umaalingawngaw sa tawag ng lalaking kukuko; ngunit nang siya’y wala, ang gayong ganda ngayon ay wari’y nag-aapoy at tumutupok sa akin.

Verse 14

मार्कण्डेय उवाच इथ्थं सा मदनाविष्टा जगाम मुनिसत्तम । ववृधे च तदा रागस्तस्यास्तस्मिन् प्रतिक्षणम् ॥

Sinabi ni Mārkaṇḍeya: Ganyan nga, O pinakamainam sa mga pantas, nagpatuloy siya, sinasapian ng pag-ibig; at ang pagnanasa niya sa kanya ay lumalago sa bawat sandali.

Verse 15

कलिर्नाम्ना तु गन्धर्वः सानुरागो निराकृतः । तया पूर्वमभूत्सोऽथ तदवस्थां ददर्श ताम् ॥

Pagkaraan, isang Gandharva na nagngangalang Kali, na dati’y itinakwil niya bagaman siya’y umiibig sa kanya, ay nakita siya sa gayong kalagayan.

Verse 16

स चिन्तयामास तदा किं न्वेषा गजगामिनी । निश्वासपवनम्लाना गिरावत्र वरूथिनी ॥

Pagkatapos ay nagmuni siya: “Bakit ang babaeng may lakad na tulad ng elepante, dito sa bundok, ay maputla at lupaypay dahil sa hanging dulot ng kanyang mga buntong-hininga?”

Verse 17

मुनिशापकृता किंनु केनचित् किं विमानिता । वाष्पवारिपरिक्लिन्नमियं धत्ते यतो मुखम् ॥

“Tinamaan ba siya ng sumpa ng isang rishi, o may nang-insulto sa kanya? Sapagkat ang kanyang mukha’y basang-basa ng luha.”

Verse 18

ततः स दध्यौ सुचिरं तमर्थं कौतुकात् कलिः । ज्ञातवांश्च प्रभावेण समाधेः स यथातथम् ॥

Pagkatapos, si Kali, dahil sa pag-uusisa, ay matagal na pinagbulayan ang bagay na iyon; at sa kapangyarihan ng samādhi ay nalaman niya ito nang tumpak ayon sa katotohanan.

Verse 19

पुनः स चिन्तयामास तद्विज्ञाय मुनेः कलिः । ममोपपादितं साधु भाग्यैरेतत्पुराकृतैः ॥

Muling nagmuni si Kali, matapos malaman ito (na wari’y mula sa isang rishi): “Ito’y maayos na naihanda para sa akin ng kapalarang bunga ng mga gawa noong unang panahon.”

Verse 20

मयैषा सानुरागेण बहुशः प्रार्थिता सती । निराकृतवती सेयमद्य प्राप्या भविष्यति ॥

Paulit-ulit kong nakiusap nang may pag-ibig sa babaeng ito na may kabutihang-asal; bagaman itinakwil niya ako, ngayong araw ay makakamtan ko siya.

Verse 21

मानुषे सानुरागेयं तत्र तद्रूपधारिणि । रंस्यते मय्यसंदिग्धं किं कालेन करोमि तत् ॥

Kapag kinuha ko roon ang anyong iyon bilang tao, ang babaeng ito—puspos ng pag-ibig—ay tiyak na malulugod na makisama sa akin. Ano pa ang kailangan kong hintayin na panahon (magpatagal)?

Verse 22

मार्कण्डेय उवाच आत्मप्रभावेण ततस्तस्य रूपं द्विजन्मनः । कृत्वा चचार यत्रास्ते निषण्णा सा वरूथिनी ॥

Sinabi ni Mārkaṇḍeya: Pagkatapos, sa sariling kapangyarihan, kinuha niya ang anyo ng lalaking dalawang-ulit-na-ipinanganak at nagtungo sa kinaroroonan ni Varūthinī na nakaupo.

Verse 23

सा तं दृष्ट्वा वरारोहा किञ्चिदुत्फुल्ललोचना । समेत्य प्राह तन्वङ्गी प्रसीदेति पुनः पुनः ॥

Pagkakita sa kanya, ang babaeng may magandang balakang, bahagyang lumiwanag ang mga mata, lumapit at—payat ang mga biyas—paulit-ulit na nagsabi: “Magpala ka; maawa ka.”

Verse 24

त्वया त्यक्ता न सन्देहः परित्यक्ष्यामि जीवितम् । तत्राधर्मः कष्टतरोः क्रियालोपो भविष्यति ॥

Kung ako’y iiwan mo—walang pag-aalinlangan—tatalikdan ko ang aking buhay. Pagkatapos, isang mas mabagsik na kawalang-dharma ang lilitaw doon, at mapapabayaan ang mga tungkuling pangritwal.

Verse 25

मया समेत्य रम्येऽस्मिन् महाकन्दरकन्दरे । मत्परित्राणजं धर्ममवश्यं प्रतिपत्स्यसे ॥

Magsama kayo sa akin sa marikit na malaking yungib na ito; tiyak ninyong isasagawa ang dharma na isinilang mula sa aking pag-iingat, ang tungkuling nakaugat sa aking pagprotekta.

Verse 26

आयुषः सावशेषं मे नृणमस्ति महामते । निवृत्तस्तेन नूनं त्वं हृदयाह्लादकारकः ॥

O dakilang ang loob, hangga’t may buhay pa ako, may natitira pa akong utang sa mga tao. Kaya ikaw nga ang lumilikha ng ligaya sa aking puso, sapagkat binago mo ang aking pasya at pag-urong.

Verse 27

कलिरुवाच किं करोमि क्रियाहानिर्भवत्यत्र सतो मम । त्वमप्येवंविधं वाक्यं ब्रवीषि तनुमध्यमे ॥

Sinabi ni Kali: “Ano ang dapat kong gawin? Dito, para sa akin—na kung tutuusin ay matuwid—sumisibol ang pagkawala ng wastong gawa at mga ritwal. At ikaw rin, O may baywang na payat, nagsasalita ng ganyang mga salita!”

Verse 28

तदहं सङ्कटं प्राप्तो यद्ब्रवीमि करोṣi तत् । यदि स्यात् सङ्गमो मेऽद्य भवत्याः सह नान्यथा ॥

Kaya ako’y napasok sa kagipitan: gawin mo ang sinasabi ko. Maganap nawa ngayon ang pag-iisa ko at ikaw—kung hindi, wala nang ibang kahihinatnan ang matatanggap.

Verse 29

वरूथिनी उवाच प्रसीद यद्ब्रवीṣi त्वं तत्करोमि न ते मृṣā । ब्रवीम्येतदनाशङ्कं यत्ते कार्यं मयाधुना ॥

Sinabi ni Varūthinī: “Masiyahan ka; ang sinasabi mo, iyon ang gagawin ko—hindi ito kasinungalingan. Sinasabi ko sa iyo nang walang pag-aatubili: ano ang dapat kong gawin para sa iyo ngayon?”

Verse 30

कालिरुवाच नाद्य संभोगसमये द्रष्टव्योऽहं त्वया वने । निमीलिताक्ष्याः संसर्गस्तव सुभ्रु मया सह ॥

Wika ni Kāli: “Hindi sa araw na ito, sa oras ng pag-iisa sa gubat, nararapat na huwag mo akong titigan. O may magandang kilay, pumikit ka at makipagtalik sa akin.”

Verse 31

वरूथिन्युवाच एवं भवतु भद्रन्ते यथेच्छसि तथास्तु तत् । मया सर्वप्रकारं हि वशे स्थेयं तवाधुना ॥

Sinabi ni Varūthinī: “Mangyari nawa, O marangal; ayon sa iyong nais, gayon ang mangyari. Tunay nga, ngayon sa lahat ng paraan ay mananatili akong nasa ilalim ng iyong kapangyarihan.”