Shloka 28

Adhyaya 53 — Rudrasarga and the Measure of the Manvantaras: Svayambhuva Manu, Priyavrata’s Line, and the Seven Dvipas

Sanskrit

तथैव शाल्मले तेषां समनामानि सप्त वै । सप्त मेधातिथेः पुत्राः प्लक्षद्वीपेश्वरस्य वै ॥

Transliteration

tathaiva śālmale teṣāṃ samanāmāni sapta vai | sapta medhātitheḥ putrāḥ plakṣadvīpeśvarasya vai ||

Translation

Gayundin sa Śālmaladvīpa, tunay na may pitong rehiyon na may kaparehong mga pangalan nila. At si Medhātithi, ang panginoon ng Plakṣadvīpa, ay may pitong anak na lalaki.

Word by Word

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb; 'thus/likewise')

• एव: indeed
• एव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle; emphasis)

• शाल्मले: in Śālmala (Śālmaladvīpa)
• शाल्मले: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शाल्मल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी एकवचन (locative singular)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी बहुवचन

• समानामानि: having the same names
• समानामानि: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: समानामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचन; कर्मधारयः: समान + नामानि (same-named)

• सप्त: seven
• सप्त: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: संख्यावाचक विशेषण; नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (samanāmāni इति सह)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात; emphasis/assurance)

• सप्त: seven
• सप्त: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: संख्यावाचक विशेषण; पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचन (putrāḥ इति सह)

• मेधातिथेः: of Medhātithi
• मेधातिथेः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मेधातिथि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन; तत्पुरुषः: मेधा + अतिथि (name)

• पुत्राः: sons
• पुत्राः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन

• प्लक्षद्वीपेश्वरस्य: of the lord of Plakṣadvīpa
• प्लक्षद्वीपेश्वरस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: प्लक्ष-द्वीप-ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन; तत्पुरुषसमासः: प्लक्षद्वीपस्य ईश्वरः (lord of Plakṣadvīpa)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात; emphasis)

Speakers

• Puranic narrator (cosmography section)

Verse Rasa

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Key Themes

• Cosmology
• Sacred Geography
• Genealogy
• Eponymous naming

FAQs

What is the philosophical or ethical takeaway?

Continuity and replicable order are emphasized: each dvīpa follows a recognizable template of division and naming, reinforcing cosmic regularity.

How does this fit the Pancalakshana (5 characteristics)?

Vamśa within cosmographic Sarga/Pratisarga-style material.

What is the esoteric significance?

‘Samanāma’ (same-named) suggests resonance across planes—patterns repeat across realms, hinting at fractal-like cosmic design.