Shloka 64

Adhyaya 39 — Yoga Discipline: Posture, Breath Control, Sense Withdrawal, and Signs of Attainment

Sanskrit

अनुरागी जनो याति परोक्षे गुणकीर्तनम् ।

न बभ्यति च सत्त्वानि सिद्धेर्लक्षणमुत्तमम् ॥

Transliteration

anurāgī jano yāti parokṣe guṇa-kīrtanam /

na babhyati ca sattvāni siddher lakṣaṇam uttamam //

Translation

Nagiging mapagmahal ang mga tao at, kahit wala siya, binibigkas pa rin nila ang papuri sa kanyang mga kabutihan. At ang mga nilalang ay hindi natatakot (sa kanya). Ito ang napakahusay na palatandaan ng pagtatamo (siddhi).

Word by Word

• अनुरागी: affectionate/attached
• अनुरागी: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अनुरागिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (जनस्य)

• जनः: a person
• जनः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• याति: goes/turns to
• याति: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• परोक्षे: in absence/behind one’s back
• परोक्षे: अधिकरण (Location/Context)
• Type: Noun
• Root: परोक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• गुण-कीर्तनम्: praising (others’) virtues
• गुण-कीर्तनम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गुण + कीर्तन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुषः

• न: not
• न: निषेध (Negator)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation)

• बभ्यति: fears
• बभ्यति: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: भ्यै/भि (धातु; ‘to fear’)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• सत्त्वानि: beings/creatures
• सत्त्वानि: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सत्त्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन

• सिद्धेः: of accomplishment/perfection
• सिद्धेः: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• लक्षणम्: a sign
• लक्षणम्: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• उत्तमम्: excellent/supreme
• उत्तमम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (लक्षणस्य)

Speakers

• Instructional discourse within Jaḍopākhyāna (yoga-teaching voice addressing the king)

Verse Rasa

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Key Themes

• Yoga
• Siddhi indicators
• Sattvic presence
• Non-threatening charisma

FAQs

What is the philosophical or ethical takeaway?

A genuine yogic state expresses as harmlessness and beneficence: others feel safe, and praise arises naturally without self-advertisement.

How does this fit the Pancalakshana (5 characteristics)?

Ethical-psychological yogic teaching; not pancalakṣaṇa.

What is the esoteric significance?

Fearlessness in others suggests the yogin’s prāṇa is non-agitating; a stabilized field of mind (citta) is perceived by living beings as ‘abhaya’ (non-threat).