Adhyaya 26

Verse 1

वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तदनन्तर राजा दुर्योधन उस समय दूतोंकी बातपर विचार करके बहुत देरतक मन-ही-मन कुछ सोचता रहा। उसके बाद उसने सभासदोंसे कहा--

Sinabi ni Vaiśampāyana: “O Janamejaya, pagkaraan niyon, si Haring Duryodhana, matapos pag-isipan ang mga salita ng mga sugo, ay nanatiling matagal na nakalubog sa tahimik na pagninilay. Pagkatapos ay nagsalita siya sa mga kasapi ng kapulungan.”

Verse 2

५ )), 2 हे पा हे # पर एल ५200 222 00 27 # ४ है ८०० 0 2 0 ० आल 377 | मना 9०० ८63५ सुदु:ःखा खलूु कार्याणां गतिर्विज्ञातुमन्तत: । तस्मात्‌ सर्वे निरीक्षध्वं क्व नु ते पाण्डवा गता: २ ।।

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Tunay na napakahirap matiyak ang pinakahuling kahihinatnan ng mga gawain. Kaya kayong lahat ay magsiyasat nang mabuti at alamin kung saan nagtungo ang mga Pāṇḍava.”

Verse 3

अल्पावशिष्टं कालस्य गतभूयिष्ठमन्तत: । तेषामज्ञातचर्यायामस्मिन्‌ वर्षे त्रयोदशे,“इस तेरहवें वर्षमें पाण्डवोंके अज्ञातवासका अधिकांश समय बीत चुका है और थोड़े ही दिन शेष हैं

Wika ni Vaiśampāyana: Sa ikalabintatlong taon ng kanilang pagkatapon na palihim at di nakikilala, halos lumipas na ang itinakdang panahon; kaunti na lamang ang nalalabi sa wakas. Papalapit na sa pagtatapos ang pagtatago ng mga Pāṇḍava, kaya lalo nitong pinatitingkad ang bigat ng dharma: ang pananatiling tapat sa kanilang panata hanggang sa huling sandali.

Verse 4

अस्य वर्षस्य शेषं चेद्‌ व्यतीयुरिह पाण्डवा: । निवृत्तसमयास्ते हि सत्यव्रतपरायणा:

Wika ni Vaiśampāyana: “Kung malalampasan ng mga Pāṇḍava ang nalalabing bahagi ng taong ito rito sa gayon ding paraan, ganap na matatapos ang itinakdang panahon; sapagkat sila’y matatag sa panatang katotohanan. Kapag natupad na nila ang pangako, makakawala sila sa bigat ng sumpa—at, nag-aalab sa matuwid na poot, tiyak na magiging sanhi sila ng pagdurusa ng mga Kaurava.”

Verse 5

क्षरन्त इव नागेन्द्रा: सर्वे ह्याशीविषोपमा: । दुःखा भवेयु: संरब्धा: कौरवान्‌ प्रति ते ध्रुवम्‌

Wika ni Vaiśampāyana: “Silang lahat, gaya ng mga haring elepanteng umaagos ang musth at gaya ng mga ahas na makamandag, kapag nag-alab ang poot, tiyak na magiging sanhi ng pagdurusa ng mga Kaurava.”

Verse 6

सर्वे कालस्य वेत्तार: कृच्छरूपधरा: स्थिता: । प्रविशेयुर्जितक्रोधास्तावदेव पुनर्वनम्‌

Wika ni Vaiśampāyana: “Alam nilang lahat ang tiyak na hangganan ng panahon. Kaya tiyak na nagkukubli sila, nagsuot ng anyong mahirap makilala. Dahil dito, magsikap kayong madali na matuklasan sila, upang—sa pagpigil sa kanilang poot—makabalik sila sa gubat ayon sa natitirang takdang panahon, samakatuwid ay labindalawang taon. Sa gayon lamang mananatiling ligtas nang matagal ang aking kaharian, walang pangamba at walang tinik (ibig sabihin, walang ligalig o banta).”

Verse 7

तस्मात्‌ क्षिप्रं बुभूषध्वं यथा तेडत्यन्तमव्ययम्‌ | राज्य निर्द्धन्द्धमव्यग्रं निःसपत्नं चिरं भवेत्‌

Wika ni Vaiśampāyana: “Kaya kumilos kayo nang madali at hanapin sila, upang ang inyong paghahari ay maging ganap na matatag. Sa gayon lamang mananatili nang matagal ang kahariang ito, walang alitang panloob, walang pangamba, at walang karibal.”

Verse 8

अथाब्रवीत्‌ तत: कर्ण: क्षिप्रं गच्छन्तु भारत । अन्‍्ये धूर्ता नरा दक्षा निभूृता: साधुकारिण:

Pagkaraan ay sinabi ni Karṇa, “O inapo ni Bharata, papuntahin agad ang iba—mga lalaking tuso at bihasa, marunong magkubli at maisakatuparan nang mahusay ang kanilang tungkulin.”

Verse 9

चरन्तु देशान्‌ संवीता: स्फीताञज्जनपदाकुलान्‌ । तत्र गोष्ठीषु रम्यासु सिद्धप्रत्रजितेषु च

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “Hayaan silang maglakbay, mahusay ang pagkakubli, sa mga lupain na hitik sa masagana at umuunlad na mga pamayanan. Doon, sa mga kaaya-ayang pagtitipon at sa mga pook na dinadalaw at binabantayan ng mga natamo na ang kabanalan—mga asceta at mga nagtalikod sa daigdig—mag-usisa sila nang maingat.”

Verse 10

परिचारेषु तीर्थेषु विविधेष्वाकरेषु च । विज्ञातव्या मनुष्यैस्तैस्तर्कया सुविनीतया

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Sa mga pook ng paglilingkod at pagdalo, sa mga banal na tawiran (tīrtha), at maging sa iba’t ibang minahan at pook-yaman, dapat matiyak ang kanilang kinaroroonan—sa pamamagitan ng pagtatanong sa mga taong naninirahan doon, gamit ang mahinahong pangangatwirang sanay at magalang.”

Verse 11

विविधैस्तत्परै: सम्यक्‌ तज्जै्निपुणसंवृतै: । अन्वेष्टव्या: सुनिपुणै: पाण्डवाश्छन्नचवासिन:

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Ang mga Pāṇḍava, na namumuhay sa pagkakubli, ay dapat hanapin ng maraming ahente—mga lalaking may sari-saring kasanayan, lubos na nakatuon sa tungkulin, bihasa sa pagkilala sa mga palatandaan ng kanilang tinutugis, at sila man ay sanay kumilos nang lihim. Hayaan ang gayong mahuhusay na espiya na maghanap sa kanila saanman sila maaaring nagtatago.”

Verse 12

नदीकुज्जेषु तीर्थेषु ग्रामेषु नगरेषु च । आश्रमेषु च रम्येषु पर्वतेषु गुहासु च

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “Hayaan ang maraming lihim na ahente—masigasig sa pagtupad ng misyon, matalino, bihasa sa pagkilala ng tao, at sanay ding kumilos nang palihim—na maghanap sa mga Pāṇḍava. Hanapin nila sa mga kakahuyan sa pampang ng ilog, sa mga banal na tawiran, sa mga nayon at lungsod, sa mga kaaya-ayang ashram, at maging sa mga bundok at yungib.”

Verse 13

अथाग्रजानन्तरज: पापभावानुरागवान्‌ | ज्येष्ठं दुःशासनस्तत्र भ्राता भ्रातरमब्रवीत्‌,तदनन्तर सदा पापभावनामें अनुरक्त रहनेवाला दुर्योधनसे छोटा भाई दुःशासन अपने बड़े भाईसे बोला--

Pagkaraan, si Duḥśāsana—ang nakababatang kapatid na isinilang matapos ang panganay, at laging nakakapit sa masamang hilig—ay nagsalita roon sa kanyang nakatatandang kapatid. Ipinakikita ng salaysay na ang nakagawiang pagkasira ng asal at ang pagkiling sa loob ng angkan ang nagtutulak sa mapaminsalang payo at lalo pang nagpapalalim sa adharma.

Verse 14

येषु नः प्रत्ययो राजंश्वारेषु मनुजाधिप । ते यान्तु दत्तदेया वै भूयस्तान्‌ परिमार्गितुम्‌

Sinabi ni Vaiśampāyana: «O Hari, O panginoon ng mga tao, ipadala muli ang mga lihim na espiya na pinakatinatanganan natin—na may ganap na suplay ng lahat ng dapat ipagkaloob—upang ipagpatuloy ang paghahanap sa mga Pāṇḍava.»

Verse 15

एतच्च कर्णो यत्‌ प्राह सर्वमीहामहे तथा । यथोद्दिष्टं चरा: सर्वे मृगयन्तु यतस्तत:,“कर्णने जो बात कही है, वह सब हम करें। इनके बताये हुए स्थानोंमें जहाँ-तहाँ घूमकर सभी गुप्तचर उनका पता लगावें'

Sinabi ni Vaiśampāyana: «Gawin natin nang ganap ang lahat ng iminungkahi ni Karṇa. Ayon sa tagubilin, maglibot ang lahat ng espiya sa iba’t ibang dako at sundan ang usapin (at ang mga tao) saan man sila naroroon.»

Verse 16

एते चान्ये च भूयांसो देशाद्‌ देशं यथाविधि । नतु तेषां गतिर्वासः प्रवृत्तिश्नोपलभ्यते

Sinabi ni Vaiśampāyana: «Hayaan ang mga ito, at marami pang iba, na magsiyasat sa wastong paraan, lumilipat mula sa isang lupain tungo sa iba. Ngunit hanggang ngayon, wala pa ring natatagpuang bakas ng patutunguhan ng mga Pāṇḍava, ng kanilang tinutuluyan, o ng anumang tanda ng kanilang mga gawain.»

Verse 17

अत्यन्तं वा निगूढास्ते पारं चोर्मिमतो गता: । व्यालैश्वापि महारण्ये भक्षिता: शूरमानिन:

Sinabi ni Vaiśampāyana: «Maaaring sila’y nagkubli sa isang lubhang lihim na pook, o kaya’y tumawid sa malayong pampang ng dagat na binabayo ng alon. Posible rin na ang mga Pāṇḍava—na nag-aakalang sila’y mga dakilang bayani—ay nilamon ng malalaking ahas sa malawak na gubat na iyon.»

Verse 18

अथवा विषमं प्राप्प विनष्टा: शाश्वती: समा: । तस्मान्मानसमपव्यग्रं कृत्वा त्वं कुरुनन्दन । कुरु कार्य महोत्साहं मन्यसे यन्नराधिप

“O kaya nama’y, nang mahulog sila sa isang napakasaklap na kapahamakan, maaaring napuksa na sila magpakailanman sa paglipas ng napakahahabang taon. Kaya, O ligaya ng angkan ng Kuru, O hari ng mga tao, patatagin mo ang iyong isip at, sa dakilang pagpapasya, isagawa mo ang anumang landas na iyong hatulang tama.”

Verse 26

इति श्रीमहा भारते विराटपर्वणि गोहरणपर्वणि कर्णदुः:शासनवाक्ये षड्विंशो5ध्याय:

Sa gayon nagtatapos ang ika-dalawampu’t anim na kabanata sa Virāṭa Parva ng Śrī Mahābhārata, sa bahaging tumatalakay sa pagsalakay at pag-agaw ng mga baka, lalo na sa siping nagsasalaysay ng mga salitang binitiwan nina Karṇa at Duḥśāsana. Ipinahihiwatig ng kolopon ang paglipat: nagsasara ang balangkas ng salaysay—ang pagbigkas ni Vaiśampāyana—sa yunit na ito, na nagmamarka sa pagtatapos ng isang hiwalay na pangyayari kung saan ang payo, panunulsol, at hangaring pandigma ang humubog sa pag-usad ng tunggalian.