Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Droṇācārya’s Assessment of the Pāṇḍavas: Nīti, Kāla, and Intelligence (विराटपर्व, अध्याय २६)

सर्वे कालस्य वेत्तार: कृच्छरूपधरा: स्थिता: । प्रविशेयुर्जितक्रोधास्तावदेव पुनर्वनम्‌,“वे सब समयकी नियत अवधिको जानते हैं; अतः कही ऐसा वेष धारण करके छिपे होंगे, जिससे उन्हें पहचानना कठिन हो गया है; इसलिये आपलोग शीघ्र उनका पता लगानेकी चेष्टा करें, जिससे वे क्रोधको दबाकर उतने ही समयके लिये अर्थात्‌ बारह वर्षोके लिये फिर वनमें चले जायँ। ऐसा होनेपर ही मेरा यह राज्य दीर्घकाल-तकके लिये निर्दन्द्ध, व्यग्रताशून्य तथा निष्कण्टक हो जायगा”

sarve kālasya vettāraḥ kṛcchrarūpadharāḥ sthitāḥ | praviśeyur jitakrodhās tāvad eva punar vanam ||

Wika ni Vaiśampāyana: “Alam nilang lahat ang tiyak na hangganan ng panahon. Kaya tiyak na nagkukubli sila, nagsuot ng anyong mahirap makilala. Dahil dito, magsikap kayong madali na matuklasan sila, upang—sa pagpigil sa kanilang poot—makabalik sila sa gubat ayon sa natitirang takdang panahon, samakatuwid ay labindalawang taon. Sa gayon lamang mananatiling ligtas nang matagal ang aking kaharian, walang pangamba at walang tinik (ibig sabihin, walang ligalig o banta).”

सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
कालस्यof time
कालस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Genitive, Singular
वेत्तारःknowers
वेत्तारः:
Karta
TypeNoun
Rootवेतृ
FormMasculine, Nominative, Plural
कृच्छ्र-रूप-धराःwearing difficult/disguised forms
कृच्छ्र-रूप-धराः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृच्छ्ररूपधर
FormMasculine, Nominative, Plural
स्थिताःstanding/remaining
स्थिताः:
Karta
TypeVerb
Rootस्था
FormMasculine, Nominative, Plural, Past passive participle (kta)
प्रविशेयुःthey might enter
प्रविशेयुः:
TypeVerb
Rootप्र-विश्
FormOptative (Vidhi-lin), Third, Plural, Parasmaipada
जित-क्रोधाःhaving conquered anger
जित-क्रोधाः:
Karta
TypeAdjective
Rootजितक्रोध
FormMasculine, Nominative, Plural
तावत्so long; for that much time
तावत्:
TypeIndeclinable
Rootतावत्
एवindeed; just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
वनम्forest
वनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवन
FormNeuter, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
T
the Pāṇḍavas (implied by context: those in disguise/exile)
F
forest (vana)