Previous Verse
Next Verse

Shloka 54

Virāṭa-parva Adhyāya 22 — Draupadī’s Abduction Attempt and Bhīma’s Suppression of the Kīcakas

वसन्ते वासिताहेतोर्बलवद्गजयोरिव । ऐसा कहकर महाबली भीमसेनने उसके पुष्पहार-विभूषित केश पकड़ लिये। कीचक भी बलवानोंमें श्रेष्ठ था। सिरके बाल पकड़ लिये जानेपर उसने बलपूर्वक झटका देकर उन्हें छुड़ा लिया और बड़ी फुर्तीसे पाण्डुनन्दन भीमको दोनों भुजाओंमें भर लिया। तदनन्तर क्रोधमें भरे हुए उन दोनों पुरुषसिंहोंमें बाहुयुद्ध होने लगा, मानो वसन्त-ऋतुमें हथिनीके लिये दो बलवान्‌ गजराज एक-दूसरेसे जूझ रहे हों || ५२-५३ $ ।। कीचकानां तु मुख्यस्य नराणामुत्तमस्य च,एक ओर कीचकोंका प्रधान कीचक था, तो दूसरी ओर मनुष्योंमें श्रेष्ठ भीमसेन। जैसे पूर्वकालमें कपिश्रेष्ठ वाली और सुग्रीव दोनों भाइयोंमें घोर युद्ध हुआ था, वैसा ही इन दोनोंमें भी होने लगा। दोनों एक-दूसरेपर कुपित थे और परस्पर विजय पानेकी इच्छासे लड़ रहे थे

vasante vāsitāhetor balavad-gajayor iva |

Sinabi ni Vaiśampāyana: Sa tagsibol, alang-alang sa mabangong minimithing kapareha, nagbabanggaan ang dalawang makapangyarihang elepanteng panginoon—gayon din nagbuno sa matinding dikitang labanan ang dalawang lalaking tila mga leon. Si Bhīmasena, ang pinakamainam sa mga tao, ay sinunggaban ang buhok ni Kīcaka na may palamuting bulaklak; si Kīcaka naman, pinuno ng kanyang pangkat at isang mandirigmang malakas, ay kumawala sa marahas na pag-uga at mabilis na niyakap si Bhīma nang mahigpit gamit ang dalawang bisig. Nag-aalab sa galit at uhaw sa tagumpay, naglaban sila nang kamay-sa-kamay na parang dalawang kapangyarihang nag-aagawan ng paghahari—samantalang si Bhīma’y kumikilos upang ipagtanggol ang dangal ni Draupadī at itaguyod ang dharma laban sa mapanlamang na kayabangan ni Kīcaka.

वसन्तेin spring
वसन्ते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवसन्त
FormMasculine, Locative, Singular
वासिता-हेतोःfor the sake/cause of scenting (i.e., for fragrance/attraction)
वासिता-हेतोः:
Karana
TypeNoun
Rootवासिता-हेतु
FormMasculine, Genitive, Singular
बलवत्two powerful
बलवत्:
Karta
TypeAdjective
Rootबलवत्
FormMasculine, Nominative, Dual
गजयोर्in/among two elephants
गजयोर्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगज
FormMasculine, Locative, Dual
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhīmasena (Bhīma)
K
Kīcaka
D
Draupadī (implied ethical context of her protection)
V
Vasanta (spring season)
G
Gaja (elephants; simile)
V
Vālī (comparative allusion in the passage context)
S
Sugrīva (comparative allusion in the passage context)