Shloka 109
Dhaumya’s Enumeration of Eastern Tīrthas
Prācī-diś Tīrtha-kathana
स्नाति तीर्थेषु कौरव्य न च वक्रमतिर्नर: | त्वया तु सम्यग्वृत्तेन नित्यं धर्मार्थदर्शिना
snāti tīrtheṣu kauravya na ca vakramatir naraḥ | tvayā tu samyagvṛttena nityaṁ dharmārthadarśinā
Wika ni Pulastya: “O supling ng angkan ng Kuru, maaaring maligo ang tao sa mga banal na tawiran (tīrtha), ngunit hindi dahil doon ay nawawala ang baluktot na pag-iisip. Subalit sa iyo—sapagkat tunay na matuwid ang iyong asal at palagi mong nakikita ang dharma (ang tama) at artha (ang kapakinabangan)—natutupad ang layon ng paglilinis sa pamamagitan ng pagkatao, hindi sa ritwal lamang.”
पुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
Ritual acts like bathing at tīrthas do not automatically remove inner crookedness; genuine purification and merit come from samyak-vṛtti—steady right conduct—and clear discernment of dharma and artha.
The sage Pulastya addresses a Kuru-descended interlocutor, contrasting external pilgrimage rites with inner moral transformation, and commends the listener’s upright, dharma-guided way of life as the true source of purity.