Adhyāya 73: Damayantī’s Investigation of Bāhuka
Keśinī’s Observations
त॑ भीम: प्रतिजग्राह पूजया परया ततः । स तेन पूजितो राज्ञा ऋतुपर्णो नराधिप:,तदनन्तर भीमने बड़े आदर-सत्कारके साथ उन्हें अपनाया और राजा ऋतुपर्णका भलीभाँति आदर-सत्कार किया
taṁ bhīmaḥ pratijagrāha pūjayā parayā tataḥ | sa tena pūjito rājñā ṛtuparṇo narādhipaḥ ||
Pagkatapos, tinanggap siya ni Bhīma nang may pinakamataas na paggalang at mainit na pagtanggap. Sa gayong pagparangal ng hari, si Ṛtuparṇa, pinuno ng mga tao, ay nararapat na iginalang at malugod na tinanggap—isang gawaing nagtataguyod sa kaugalian ng wastong pagtanggap at paggalang sa panauhin at sa isang hari.
बृहदश्चव उवाच
The verse highlights dharma expressed as proper hospitality and honor: receiving a guest—especially a king—with the highest respect is a mark of righteous conduct and social-ethical order.
In Bṛhadaśva’s narration, Bhīma formally welcomes and honors Ṛtuparṇa; Ṛtuparṇa, as a ruler, is shown being duly respected by the king, emphasizing courteous reception and mutual regard among nobles.