Adhyāya 73: Damayantī’s Investigation of Bāhuka
Keśinī’s Observations
सो<वतीर्य रथोपस्थादृतुपर्णो नराधिप: । उपतस्थे महाराजं भीम॑ भीमपराक्रमम्,इसके बाद राजा ऋतुपर्ण रथके पिछले भागसे उतरकर भयानक पराक्रमी महाराज भीमसे मिले
so’vatīrya rathopasthād ṛtuparṇo narādhipaḥ | upatasthe mahārājaṃ bhīmaṃ bhīmaparākramam ||
Pagkatapos, si Haring Ṛtuparṇa, panginoon ng mga tao, ay bumaba mula sa hulihang bahagi ng kanyang karwahe at lumapit upang magbigay-galang kay Mahārāja Bhīma, na ang lakas ay nakapanghihilakbot. Ipinapakita ng tagpong ito ang asal ng korte: kahit makapangyarihang hari, nararapat pa ring bumaba, lumapit, at parangalan ang lakas at katayuan nang ayon sa nararapat.
बृहदश्चव उवाच
The verse highlights rājanīti and social dharma: power must be tempered by propriety. A king demonstrates humility and correct protocol by dismounting and formally approaching a mighty person, acknowledging merit and status through respectful conduct.
King Ṛtuparṇa gets down from his chariot and goes to meet/attend upon Bhīma, described as a great king with fearsome prowess. It is a brief narrative transition marking their formal encounter.