Shloka 293
मुद्गलोपाख्यानम् — व्रीहिद्रोणदानं, दुर्वाससः परीक्षा, स्वर्गगुणप्रश्नः
Mudgala Episode: Rice-measure Charity, Durvāsas’ Test, Inquiry on Heaven
संजहूु: प्रद्गुतानश्वाञ्छरवेगान् धनूंषि च । चित्रसेनने उनसे कहा--'कुन्तीनन्दन! इस युद्धमें मुझे तुम अपना सखा चित्रसेन समझो।” यह सुनकर अर्जुनने चित्रसेनकी ओर दृष्टिपात किया। अपने सखाको युद्धमें अत्यन्त दुर्बल हुआ देख पाण्डवप्रवर अर्जुनने अपने धनुषपर प्रकट किये हुए उस दिव्यास्त्रका उपसंहार कर दिया। अर्जुनको अपना अस्त्र समेटते देख सब पाण्डवोंने भी दौड़ते हुए घोड़ोंको रोक लिया तथा वेगपूर्वक छूटनेवाले बाणों और धनुषोंका संचालन भी बंद कर दिया
sañjahūḥ pradgutān aśvān charavegān dhanūṃṣi ca |
Sinabi ni Vaiśampāyana: Pinigil nila ang mga kabayong sumugod pasulong at pinahupa rin ang mga busog at sandatang kumikilos na kasingbilis ng palaso. Pagkaraan, nagsalita si Citraseṇa sa kanya: “Anak ni Kuntī, sa labang ito ituring mo akong iyong kaibigang si Citraseṇa.” Nang marinig iyon, tumingin si Arjuna kay Citraseṇa; at nang makita niyang ang kanyang kaibigan ay lubhang nanghihina sa digmaan, ang pinakadakila sa mga Pāṇḍava ay binawi ang banal na sandatang kanyang ipinamalas sa kanyang busog. Nang makita si Arjuna na inuurong ang kanyang sandata, ang lahat ng Pāṇḍava ay tumakbo rin at inawat ang mga kabayong humahagibis, at itinigil ang marahas na pagpapakawala at paggamit ng mga palaso at busog—nagpigil dahil sa pagkakaibigan at sa nararapat sa gitna ng labanan.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even in warfare, dharma includes restraint: when a friend or ally is endangered or weakened, one should avoid disproportionate force and act with propriety, recalling excessive power and preventing needless harm.
Citraseṇa asks Arjuna to treat him as a friend in the midst of battle. Arjuna, seeing Citraseṇa’s weakened state, withdraws a divine missile already invoked on his bow. Observing this, the other Pāṇḍavas also rein in their horses and stop the rapid discharge of arrows, effectively pausing the fight.