Shloka 13
Dharma-vyādha’s Analysis of Moral Decline and the Mahābhūta–Guṇa Schema (धर्मव्याधोपदेशः)
तस्मात् सर्वास्ववस्थासु सर्वदानानि पार्थिव | दातव्यानि द्विजातिभ्य: स्वर्गमार्गजिगीषया,मार्कण्डेय उवाच जपैम॑न्त्रैश्न होमैश्व स्वाध्यायाध्ययनेन च । नावं वेदमयीं कृत्वा तारयन्ति तरन्ति च मार्कण्डेयजीने कहा--राजन! ब्राह्मण जप, मन्त्र (पाठ), होम, स्वाध्याय और वेदाध्ययनके द्वारा वेदमयी नौकाका निर्माण करके दूसरोंको भी तारते हैं और स्वयं भी तर जाते हैं
tasmāt sarvāsv avasthāsu sarvadānāni pārthiva | dātavyāni dvijātibhyaḥ svargamārga-jigīṣayā || japair mantraiś ca homaiś ca svādhyāyādhyayanena ca | nāvaṁ vedamayīṁ kṛtvā tārayanti taranti ca ||
Wika ni Mārkaṇḍeya: “Kaya nga, O hari, sa lahat ng kalagayan ng buhay at sa lahat ng panahon, ang sinumang nagnanais magwagi sa landas patungong langit ay dapat laging magbigay ng kaloob sa mga ‘dalawang ulit na isinilang’ (dvija). Sapagkat sa pamamagitan ng japa, ng pagbigkas ng mga mantra, ng paghahandog sa apoy (homa), ng sariling pag-aaral (svādhyāya) at pag-aaral ng Veda, hinuhubog ng mga Brāhmaṇa ang ‘bangkang yari sa Veda’; sa bangkang iyon ay tinatawid nila ang iba, at sila man ay nakakatawid din.”
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
One should practice continual charity—especially toward the twice-born—as a dharmic means of attaining the heavenly path; and one should honor the Brāhmaṇas’ role as preservers of Vedic discipline, who through japa, mantra, homa, and study become a ‘Vedic boat’ that benefits both society and themselves.
Mārkaṇḍeya addresses a king and gives ethical instruction: he urges steady giving and highlights how Brāhmaṇas, by maintaining Vedic rites and learning, provide a salvific support to others while also securing their own spiritual passage.