Shloka 125
Dharma-vyādha’s Analysis of Moral Decline and the Mahābhūta–Guṇa Schema (धर्मव्याधोपदेशः)
अयने विषुवे चैव षडशीतिमुखेषु च । चन्द्रसूयोपरागे च दत्तमक्षयमुच्यते,पर्वके अवसरपर दिया हुआ दान दुगुना तथा ऋतु आरम्भ होनेके समय दिया हुआ दान दस गुना पुण्यदायक होता है। उत्तरायण या दक्षिणायन आरम्भ होनेके दिन, विषुव-योग (तुला और मेषकी संक्रान्ति)-में, मिथुन, कन्या, धनु और मीनकी संक्रान्तियोंमें तथा चन्द्रगरहण और सूर्यग्रहणके अवसरपर दिया हुआ दान अक्षय बताया गया है
ayane viṣuve caiva ṣaḍaśītimukheṣu ca | candrasūryoparāge ca dattam akṣayam ucyate ||
Sinabi ni Mārkaṇḍeya: “Ang handog na ibinibigay sa pagliko ng landas ng araw (sa pagsisimula ng Uttarāyaṇa o Dakṣiṇāyaṇa), sa mga equinox, sa mahahalagang pagpasok ng araw na tinatawag na ‘anim-at-walumpung tarangkahan,’ at sa mga eklipse ng buwan o araw, ay itinuturing na hindi nasisira ang gantimpala. Ipinapakita ng aral na ang kawanggawang nakaayon sa mga banal na panahon ay nagiging matibay na gawa ng dharma na hindi kumukupas ang bungang espirituwal.”
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
Charity (dāna) gains special, enduring spiritual efficacy when performed at sacred calendrical junctions—especially ayana transitions, equinoxes, and eclipses—so that the merit is described as akṣaya (inexhaustible).
Mārkaṇḍeya is instructing his listeners on dharma by listing auspicious times for giving, highlighting how timing and intention elevate the ethical and religious value of a gift.