Shloka 9
अध्याय १९० — वामदेव-वाम्य-वृत्तान्तः
The Vāmadeva Horses Episode and the Ethics of Promise
यजन्ते वेदविदुषो मां देवयजने स्थितम् । पृथिवयां क्षत्रियेन्द्राश्न पार्थिवा: स्वर्गकाड्क्षिण:,शेषो भूत्वाहमेवैतां धारयामि वसुन्धराम् । वेदवेत्ता ब्राह्मण देवयज्ञमें स्थित मुझ यज्ञपुरुषका यजन करते हैं। पृथ्वीका पालन करनेवाले क्षत्रियनरेश स्वर्गप्राप्तिकी अभिलाषासे इस भूतलपर यज्ञोंद्वारा मेरा यजन करते हैं। इसी प्रकार वैश्य भी स्वर्गलोकपर विजय पानेकी इच्छासे मेरी सेवा-पूजा करते हैं। मैं ही शेषनाग होकर मेरुमन्दरसे विभूषित तथा चारों समुद्रोंसे घिरी हुई इस वसुन्धराको अपने सिरपर धारण करता हूँ
yajante vedaviduṣo māṁ devayajane sthitam | pṛthivyāṁ kṣatriyendrāś ca pārthivāḥ svargakāṅkṣiṇaḥ | śeṣo bhūtvāham evaitāṁ dhārayāmi vasundharām |
Sinabi ng Diyos: “Ang mga tunay na nakaaalam ng Veda ay sumasamba sa Akin, na nananahan sa banal na paghahandog. Sa lupa ring ito, ang mga hari at pinakadakilang Kṣatriya—mga pinunong naghahangad ng langit—ay sumasamba sa Akin sa pamamagitan ng mga yajña. At Ako mismo, na nagiging Śeṣa, ang siyang nagtatangan sa daigdig na ito.” Ipinapakita ng sipi na ang paghahandog ay hindi lamang pakikipagpalitan, kundi isang dharmikong pag-aayos ng lipunan: ang mga Brahmanang dalubhasa sa Veda, ang mga Kṣatriyang tagapangalaga, at ang iba pang mga maybahay ay lumalapit sa banal sa itinakdang pagsamba, at ang banal naman ay tumutugon sa pagpapanatili ng mundo.
देव उवाच
Educational Q&A
The verse links social dharma with cosmic dharma: Veda-knowers and rulers worship the divine through yajña seeking higher ends (including svarga), while the divine is not distant but the very support of the world—symbolized by becoming Śeṣa who bears the earth.
A deity speaks, describing how different groups—especially Veda-learned ritualists and kṣatriya kings—worship him through sacrificial rites on earth, and then asserts his cosmic role as Śeṣa who upholds the earth.