Shloka 5
Vainya-Aśvamedhe Atri–Gautama–Sanatkumāra-Nirṇaya
Vainya’s Sacrifice and the Settlement of a Dharmic Dispute
न सम प्रज्ञायते किंचिदम्भसा समवस्तृते । सम॑ वा विषम वापि नद्यो वा स्थावराणि च,सब ओर इतना पानी भर गया कि ऊँचा-नीचा, समतल, नदी अथवा पेड़-पौधे आदिका पता नहीं चलता था
na samaṁ prajñāyate kiñcid ambhasā samavastṛte | samaṁ vā viṣamaṁ vāpi nadyo vā sthāvarāṇi ca ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: Nang matabunan ng tubig ang lahat, wala nang malinaw na matukoy—kung patag ba o baku-bako ang lupa, saan dumadaloy ang mga ilog, o kahit kung saan nakatindig ang mga bagay na di gumagalaw gaya ng mga puno at halaman. Ipinapakita ng tanawing ito na ang matinding kapahamakan ay kayang burahin ang karaniwang pagkakaiba at oryentasyon, kaya ang mga nilalang ay napipilitang umasa sa pag-unawa at pagpipigil-sa-sarili sa halip na sa pamilyar na palatandaan.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how overpowering circumstances can obscure normal markers of judgment and orientation; in such moments, one must rely on careful discernment and self-control rather than external certainties.
A vast inundation has covered the area so completely that one cannot distinguish level from uneven ground, identify river courses, or even locate stationary features like trees and plants.