Shloka 68
Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
इन्द्रो वा ते हरिमान् वज़हस्त: पुरस्ताद् यातु समरे5रीन् विनिध्नन् । सुग्रीवयुक्तेन रथेन वा ते पश्चात् कृष्णो रक्षतु वासुदेव:
sañjaya uvāca | indro vā te harimān vajrahastaḥ purastād yātu samare 'rīn vinighnan | sugrīvayuktena rathena vā te paścāt kṛṣṇo rakṣatu vāsudevaḥ |
Sinabi ni Sañjaya: “Maaaring si Indra—nakasakay sa kabayong kulay ginto-kayumanggi at may hawak na kulog na sandata (vajra)—ang mauna sa iyo sa labanan, na pumupuksa sa iyong mga kaaway; o kaya, sa karwaheng nakayuko sa matutuling kabayo, si Kṛṣṇa Vāsudeva ang magbantay at magtanggol sa iyo mula sa likuran.” Inilalahad nito ang pagpili sa digmaan: umasa sa kapangyarihang makalangit na sumisira sa kaaway sa unahan, o umasa sa mapagkalingang presensya ni Kṛṣṇa—na nagpapahiwatig na ang tagumpay ay hindi lamang lakas, kundi pag-ayon sa dharma at sa banal na pag-iingat sa gitna ng mabigat na tungkulin.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that in a righteous but difficult war, one may seek overwhelming power (Indra destroying foes) or the steadier safeguard of Kṛṣṇa’s protection; ethically, it points to victory grounded in dharma and divine-aligned guidance rather than mere aggression.
Sañjaya reports a message presenting a choice of divine support for the coming battle: Indra could lead from the front annihilating enemies, or Kṛṣṇa Vāsudeva could protect from behind while the warrior advances—underscoring the gravity of the impending conflict.