Shloka 40

उद्योगपर्व अध्याय १३३ — संजये मातृउपदेशः

Udyoga Parva Adhyaya 133 — A Mother’s Counsel to Saṃjaya

Devanagari script

मातड़ो मत्त इव च परीयात्‌ सुमहामना: । ब्राह्मणेभ्यो नमेन्नित्यं धर्मायैव च संजय,संजय! महामनस्वी क्षत्रिय मदमत्त हाथीके समान सर्वत्र निर्भय विचरण करे और सदा ब्राह्मणोंको तथा धर्मको ही नमस्कार करे

Transliteration

mātaṅgo matta iva ca parīyāt sumahāmanāḥ | brāhmaṇebhyo namennityaṃ dharmāyaiva ca sañjaya sañjaya ||

Translation

Wika ng anak: “O Sañjaya, Sañjaya! Hayaang ang isang kṣatriya na tunay na dakila ang loob ay lumibot saanman nang walang takot, gaya ng isang lasing na elepante; ngunit lagi siyang yumukod nang may paggalang sa mga brāhmaṇa at sa Dharma lamang.”

Word by Word

• मत्तः: intoxicated, in rut
• मत्तः: Karta
• Type: Adjective
• Root: मत्त
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• इव: like, as if
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• परीयात्: should roam/wander about
• Type: Verb
• Root: परि-या
• Form: Optative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada

• सुमहामनाः: very great-minded, noble-souled
• सुमहामनाः: Karta
• Type: Adjective
• Root: सुमहामनस्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• ब्राह्मणेभ्यः: to the Brahmins
• ब्राह्मणेभ्यः: Sampradana
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण
• Form: Masculine, Dative, Plural

• नमेत्: should bow, should pay homage
• Type: Verb
• Root: नम्
• Form: Optative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada

• नित्यम्: always
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य

• धर्माय: to Dharma / to righteousness
• धर्माय: Sampradana
• Type: Noun
• Root: धर्म
• Form: Masculine, Dative, Singular

• एव: indeed, only
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• संजय: O Sanjaya
• Type: Noun
• Root: संजय
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

पुत्र उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• brāhmaṇas
• kṣatriya
• Dharma
• elephant (mātaṅga)