Shloka 41
उद्योगपर्व अध्याय १३३ — संजये मातृउपदेशः
Udyoga Parva Adhyaya 133 — A Mother’s Counsel to Saṃjaya
Devanagari script
नियच्छन्नितरान् वर्णान् विनिध्नन् सर्वदुष्कृत: । ससहायो<5सहायो वा यावज्जीवं तथा भवेत्,क्षत्रिय ससहाय हो अथवा असहाय, वह अन्य वर्ण-के लोगोंको काबूमें रखता और समस्त पापियोंको दण्ड देता हुआ जीवनभर वैसा ही उद्यमशील बना रहे
Transliteration
niyacchann itarān varṇān vinighnan sarva-duṣkṛtaḥ | sa-sahāyo 'sahāyo vā yāvaj-jīvaṃ tathā bhavet ||
Translation
“Pigilin niya ang iba pang mga kaayusang panlipunan at parusahan ang lahat ng gumagawa ng kasamaan. May mga kakampi man o mag-isa, manatiling matatag ang kṣatriya sa tungkuling ito at sa pagsisikap na ito habang siya’y nabubuhay.”
Word by Word
नियच्छन्restraining, controlling
नियच्छन्:
Karta
TypeVerb
Rootनि-यम् (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (कर्तरि), पुं, प्रथमा, एकवचन
इतरान्other
इतरान्:
Karma
TypeAdjective
Rootइतर (प्रातिपदिक)
Formपुं, द्वितीया, बहुवचन
वर्णान्classes/varnas
वर्णान्:
Karma
TypeNoun
Rootवर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुं, द्वितीया, बहुवचन
विनिध्नन्striking down, punishing
विनिध्नन्:
Karta
TypeVerb
Rootवि-हन् (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (कर्तरि), पुं, प्रथमा, एकवचन
सर्व-दुष्कृतःall wrongdoers/sinners
सर्व-दुष्कृतः:
Karma
TypeNoun
Rootसर्व + दुष्कृत (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
स-सहायःwith allies/with help
स-सहायः:
Karta
TypeAdjective
Rootस + सहाय (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
अ-सहायःwithout allies/without help
अ-सहायः:
Karta
TypeAdjective
Rootअ + सहाय (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
यावत्-जीवम्for (as long as) life; lifelong
यावत्-जीवम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयावत् + जीव (प्रातिपदिक)
तथाthus, in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
भवेत्should be, should become
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ्, विधि/संभावना, प्रथम, एकवचन
Speaker
पुत्र उवाच
Characters & Entities
K
KṣatriyaV
varṇas (other social orders)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes