Nāgendra–Brāhmaṇa Saṃvāda: Praśna-vidhi and Dharmic Approach on the Gomatī Riverbank
वेदांस्तांश्षानयेन्नष्टान् कस्य चाहं प्रियो भवे | मैं वेदोंके बिना संसारकी उत्तम सृष्टि कैसे कर सकता हूँ? अहो! आज वेदोंके नष्ट होनेसे मुझपर बड़ा भारी दुःख आ पड़ा है
vaiśaṃpāyana uvāca | vedāṃs tān kṣāṇayen naṣṭān kasya cāhaṃ priyo bhave |
Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “Kung wasak na ang mga Veda, paano ko maihahatid ang pinakamataas na kaayusan ng paglikha sa sanlibutan? Ay, ang pagkawala ng mga Veda’y nagbuhos sa akin ng mabigat na dalamhati, na nagpapahirap sa pusong nalulunod sa pagdadalamhati sa kirot na di-matiis. Sino ang magliligtas sa akin, na walang magawa, na lumulubog sa dagat ng panaghoy? Sino ang magbabalik ng mga nawalang Veda? Kanino ako lubhang mahal upang siya’y dumating at tumulong sa akin?” Sa gayong pagsasalita ni Brahmā, sumibol sa kanyang isip ang pagnanais na purihin si Panginoong Hari; at nakatikom ang mga palad, sinimulan niyang awitin ang isang marangal na himno, karapat-dapat bigkasin sa japa.
वैशग्पायन उवाच
The passage underscores that right order in the world (creation, governance, and dharma) depends upon śruti—authoritative sacred knowledge. When that foundation is lost, even Brahmā experiences anguish and turns to devotion, implying that restoration of dharma ultimately requires divine support and reverent recourse to the Supreme (Hari).
Brahmā laments that the Vedas have been lost, feels helpless, and asks who will recover them and help him. As he speaks, he resolves to praise Lord Hari and begins a hymn, indicating a transition from grief to devotional action aimed at securing divine intervention.