Nāgendra–Brāhmaṇa Saṃvāda: Praśna-vidhi and Dharmic Approach on the Gomatī Riverbank
धरण्यामथ लीनायामप्सु चैकार्णवे पुरा । ज्योतिर्भूते जले चापि लीने ज्योतिषि चानिले
dharaṇyām atha līnāyām apsu caikārṇave purā | jyotir-bhūte jale cāpi līne jyotiṣi cānile, nṛpaśreṣṭha adya tvaṁ pañcabhūtānām ātyantika-pralayasya vṛttāntaṁ śṛṇu |
Sinabi ni Vaiśampāyana: “O pinakamainam sa mga hari, ngayo’y pakinggan ang ganap na pagkalusaw ng limang dakilang sangkap. Noong unang panahon, nang ang lupa ay lumubog sa tubig ng iisang karagatang kosmiko; at ang tubig—na naging liwanag—ay lumubog sa liwanag; at ang liwanag sa hangin, nilamon ang buong kalawakan nang paisa-isang yugto. At nang ang lahat ng anyo ay umurong sa mas maselang pinagmulan nito, wala nang matukoy saanman—kadiliman lamang, at wala nang iba.”
वैशग्पायन उवाच
All manifested forms are impermanent and ultimately resolve back into subtler causes; recognizing this cosmic reabsorption supports detachment and steadiness in dharma by loosening clinging to transient worldly structures.
Vaiśampāyana describes an ancient scene of cosmic dissolution: earth merges into water, water into the fiery/light principle, and that into wind, indicating a stepwise withdrawal of the elements until perceptible reality disappears into darkness.