Shloka 80
नारद–शुक संवादः
Impermanence, Svabhāva, and Śuka’s Resolve for Yoga
यदा स केवलीभूत: षड्विंशमनुपश्यति । तदा स सर्वविद् विद्वान् न पुनर्जन्म विन्दति
yadā sa kevalībhūtaḥ ṣaḍviṁśam anupaśyati | tadā sa sarvavid vidvān na punarjanma vindati ||
Wika ni Yājñavalkya: “Kapag ang sarili, na naging ganap na nag-iisa—malaya sa anumang ugnay sa Prakṛti (likas na materya)—ay tuwirang namamasdan ang ika-dalawampu’t anim na prinsipyo (ang Kataas-taasan na lampas sa mga hayag na kategorya), ang nakakabatid ay nagiging tunay na lubos na marunong sa karunungan at hindi na muling babalik sa kapanganakan sa mundong ito.”
याज़्ञवल्क्य उवाच
Educational Q&A
Liberation comes when the self becomes detached from prakṛti and directly realizes the supreme principle (the 'twenty-sixth'). Such realization culminates in freedom from saṁsāra—no further rebirth.
In the Śānti Parva’s instruction on peace and liberation, Yājñavalkya is explaining a metaphysical criterion of mokṣa: the moment of direct vision of the highest reality after complete inner detachment.