Shloka 5
नारद–शुक संवादः (Nārada–Śuka Dialogue): Tyāga, Saṃyama, and Vyakta–Avyakta Viveka
रुद्रप्रधानानपरान् विद्धि योगानरिंदम । तेनैव चाथ देहेन विचरन्ति दिशो दश
rudrapradhānān aparān viddhi yogān ariṃdama | tenaiva cātha dehena vicaranti diśo daśa śatrudamana nareśa ||
Sinabi ni Yājñavalkya: “O tagapagpabagsak ng mga kaaway, alamin mong ang mga disiplinang yogic na ito ang pinakapanguna, sapagkat si Rudra—na dito’y tumutukoy sa hiningang-buhay (prāṇa)—ang kanilang pangunahing simulain. Kapag ang mismong prāṇa ay napasailalim sa ganap na pagkapanginoon, ang mga yogin, kahit sa katawan ding ito, ay sinasabing malayang nakalilibot sa sampung direksiyon. Itinuturo nito ang pamamahalang panloob: ang paghahari sa sarili ang saligan ng pambihirang kalayaan.”
याज़्ञवल्क्य उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that yogic practice is fundamentally prāṇa-centered (called ‘Rudra’ here), and that mastery over prāṇa is the key to mastery over oneself; extraordinary capacities are presented as consequences of inner control rather than as the primary goal.
In the Śānti Parva’s instructional setting, the sage Yājñavalkya addresses a king, praising prāṇa-dominant yogas and describing the traditional claim that yogins who control prāṇa can roam freely in all ten directions while still embodied.