Shloka 37
अव्यक्त-गुण-पुरुषविवेकः | Avyakta, Guṇas, and Discrimination of Puruṣa
निस्तर्तव्यान्यथैतानि सर्वाणीति नराधिप । मन्यते<यं हाबुद्धत्वात् तथैव सुकृतान्यपि
vasiṣṭha uvāca |
nistartavyāny athaitāni sarvāṇīti narādhipa |
manyate ’yaṃ hābuddhatvāt tathaiva sukṛtāny api ||
Wika ni Vasiṣṭha: “O panginoon ng mga tao, dahil sa ganap na kakulangan ng pag-unawa, iniisip niyang ang lahat ng kalagayan at mga salungatang ito ay dapat ‘tawirin’ at takasan; at gayon din ang iniisip niya maging tungkol sa sarili niyang mga kabutihang gawa. Kaya, sa pag-uudyok ng Prakṛti, ang mga pares—ligaya at pighati at iba pa—ay patuloy na umuulit ayon sa sariling agos; ngunit ang indibidwal na sarili, dahil sa kamangmangan, ay itinuturing itong paglusob sa ‘akin’ at balisang nagsisikap na malampasan. Nakaugnay sa Prakṛti, iniisip pa niyang pupunta siya sa mga daigdig ng langit upang tamasahin ang bunga ng lahat ng gawa, at na ang hayag na bunga ng dating mabuti at masamang gawa ay dapat danasin dito—kaya, sa maling pagkaunawa, itinatali niya ang sarili sa dalamhati.”
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
The verse critiques ignorance: a person misidentifies recurring pleasure–pain dualities and karmic outcomes as personal attacks and believes they must be forcibly ‘escaped.’ This mistaken self-notion (born of avidyā) sustains anxiety and bondage; wisdom sees these as natural recurrences within prakṛti and as karmic fruition, not as the true Self.
In Śānti Parva’s instruction on liberation-oriented ethics and metaphysics, Vasiṣṭha addresses a king and explains how the embodied person, conjoined with prakṛti, forms wrong beliefs about suffering, merit, and heavenly enjoyment—thereby perpetuating sorrow and continued wandering.