Shloka 34
Adhyātma–Adhibhūta–Adhidaivata Correspondences and the Triguṇa Lakṣaṇas (Śānti-parva 301)
शिराशतसमाकीर्णे नवद्वारे पुरेडशुचौ । विज्ञाय हितमात्मानं योगांश्व विविधान् नूप
bhīṣma uvāca | śirāśata-samākīrṇe nava-dvāre pure ’śucau | vijñāya hitam ātmānaṃ yogāṃś ca vividhān nṛpa ||
Wika ni Bhishma: “Sa maruming ‘lungsod’ na ito (ang katawan), na punô ng daan-daang daluyan at may siyam na pintuan, dapat makilala ang Sarili bilang pinakamataas na kabutihan. Sa pag-unawa sa kalagayang may katawan—kung saan ang buhay ay naninirahan sa gitna ng karumihan at pagdurusa—O hari, pag-aralan ang iba’t ibang disiplina ng yoga na itinuturo ng mga kasulatan; sa pamamagitan nito, natatamo ang pagkakilala sa Sarili at ang tunay na kapakanan.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The body is an impure, perishable dwelling with many channels and nine openings; knowing this, one should treat realization of the Self (ātman) as the highest welfare and pursue the scripturally taught yogic disciplines that lead to liberation.
Bhishma is instructing the king in Shanti Parva, using the metaphor of the body as a 'city with nine gates' to cultivate dispassion and to direct the listener toward learning and practicing yoga for Self-realization.