Shloka 10
Vasiṣṭha on Saṃsāra, Guṇas, and Misattributed Agency
Mahābhārata 12.292
स्वाध्यायेन महर्षिभ्यो देवेभ्यो यज्ञकर्मणा । पितृभ्य: श्राद्धदानेन नृणामभ्यर्चनेन च
svādhyāyena maharṣibhyo devebhyo yajñakarmaṇā | pitṛbhyaḥ śrāddhadānena nṛṇām abhyarcaneṇa ca ||
Wika ni Parāśara: Sa pagbigkas at pag-aaral ng Veda (svādhyāya), nababayaran ng tao ang utang niya sa mga dakilang rishi; sa mga ritwal na handog (yajña), naibabalik ang nararapat sa mga diyos; sa mga alay na śrāddha at sa pagbibigay, napalulugod ang mga ninuno; at sa paggalang at paglilingkod sa kapwa—lalo na sa mga panauhin—napapalaya ang tao sa utang na loob sa sangkatauhan. Kaya ang buhay ay dapat isabuhay bilang disiplinadong pagtupad at pagbabayad sa mga pangunahing pananagutang ito.
पराशर उवाच
Educational Q&A
Human life carries foundational obligations: to sages (through Vedic study), to gods (through yajña and sacred rites), to ancestors (through śrāddha and giving), and to fellow humans/guests (through honor, hospitality, and service). Fulfilling these is presented as a practical framework of dharma.
In the Śānti Parva’s instruction on righteous conduct, the sage Parāśara enumerates the means by which one becomes free of the major ‘debts’ (ṛṇas) that bind a householder—linking learning, ritual, ancestral rites, charity, and hospitality into a single ethical program.