Adhyāya 284: Tapas as a Corrective to Household Attachment
Parāśara’s Instruction
चतुष्पथेषु रथ्यासु चत्वरेषु तटेषु च । हस्त्यश्वरथशालासु जीर्णोद्यानालयेषु च
catuṣpatheṣu rathyāsu catvareṣu taṭeṣu ca | hasty-aśva-rathaśālāsu jīrṇodyānālayeṣu ca ||
Wika ni Bhishma: Pagpupugay—muli’t muli—sa mga banal na kapangyarihang tagapamahala na lumalaganap sa lahat ng dako: sa mga sangandaan at lansangan, sa mga liwasan at pampang ng ilog; sa mga kuwadra ng elepante, kabayo, at mga bahay-ratang pandigma; at sa mga lumang hardin at mga tahanang wasak na. Dapat ang paggalang ay nasa lahat ng lugar, sapagkat ang banal na pagbabantay ay hindi lamang nasa mga templo; umaabot ito sa lahat ng direksiyon at mga daigdig, upang ang tao’y mamuhay na laging may kamalayan, pagpipigil, at paggalang sa bawat kalagayan.
भीष्म उवाच
That the divine presence (as presiding guardians of places) pervades all locations—public, ordinary, and neglected—so one should maintain reverence, purity of conduct, and ethical awareness everywhere, not only in explicitly sacred spaces.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma, Bhishma enumerates many kinds of places and offers repeated salutations to the presiding deities associated with them, framing a practice of universal reverence and disciplined conduct in daily life.