Shloka 2
मृत्योर्ब्रह्मणा नियोजनम् — The Commissioning of Mṛtyu by Brahmā
सर्वान् वेदानधीयीत शुदश्रूषुर्ब्रह्मचर्यवान् । ऋचो यजूंसि सामानि न तेन न स वै द्विज:
sarvān vedān adhīyīta śuśrūṣur brahmacaryavān | ṛco yajūṃṣi sāmāni na tena na sa vai dvijaḥ ||
Sinabi ni Vyāsa: “Kahit pag-aralan ng isang tao ang lahat ng Veda, manatiling naglilingkod sa kanyang guro, at tuparin ang panatang brahmacarya—na ganap na kabisado ang mga himno ng Ṛk, Yajus, at Sāman—hindi pa rin siya nagiging tunay na ‘dvija’ sa ganap na diwa dahil doon lamang. Itinuturo ng taludtod na higit sa pagkatuto at disiplina ang kailangan: ang tunay na pagka-brāhmaṇa ay nakasalalay sa panloob na pagkamulat at wastong asal, hindi sa pagkamaster ng teksto lamang.”
व्यास उवाच
Educational Q&A
Textual mastery of the Vedas, service to the teacher, and strict student-discipline are valuable, but they are not sufficient by themselves to constitute true dvija-hood; the verse implies that inner virtue and lived dharma must complete learning.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma, Vyāsa states a criterion about what does—and does not—make someone truly ‘twice-born,’ using Vedic study and brahmacarya as examples to show the limits of mere formal qualifications.