Shloka 19
Prahlāda–Indra Saṃvāda: Kartṛtva (Agency) and Svabhāva (Nature) in the Causation of Karma
निगृहीतेन्द्रियस्यास्य कुर्वाणस्य मनो वशे । देवतास्तत् प्रकाशन्ते हृष्टा यान्ति तमीश्वरम्
nigṛhītendriyasya asya kurvāṇasya mano vaśe | devatās tat prakāśante hṛṣṭā yānti tam īśvaram ||
Sinabi ni Bhīṣma: Kapag napigil ng tao ang mga pandama at napasailalim sa kanyang pamamahala ang isip, ang mga diyos na tagapangasiwa ng mga pandamang iyon ay nagiging maningning sa galak; at sa kanilang pagkalugod, itinutuwid nila ang landas ng taong iyon patungo sa Panginoon. Ang aral na etikal: ang panloob na disiplina ay hindi lamang pagpigil, kundi pag-aayos at pag-uugnay ng mga kakayahan, upang ang mga lakas ng tao ay kusang umayon sa pinakamataas na kabutihan.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Mastery over the senses and mind leads to inner clarity and alignment with the divine; when the faculties are disciplined, the powers associated with them become supportive rather than distracting, and one’s life naturally turns toward Īśvara.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and spiritual practice, Bhīṣma explains to Yudhiṣṭhira that a disciplined practitioner—who restrains the senses and governs the mind—experiences a favorable transformation: the presiding deities of the senses ‘shine’ and become pleased, inclining the person toward the Lord.