Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

निर्वेदोपदेशः (Nirveda-Upadeśa) — Maṅki’s Dispassion and the Limits of Wealth-Seeking

भगीरथरयथाक्रान्तदेशान्‌ गड़ानिषेवितान्‌ । ये चरन्ति महामीनास्तांश्व॒ तस्यान्वकल्पयत्‌,राजा भगीरथके रथसे आक्रान्त हुए जिन भूभागोंमें श्रीगज़ाजी प्रवाहित होती हैं, वहाँ गड़ाजीके जलमें जो बड़े-बड़े मत्स्य विचरते हैं, उन्हींमेंसे कुछ मत्स्योंको लाकर राजधर्माने गौतमके लिये भोजनकी व्यवस्था की

Bhagīratha-ratha-ākrānta-deśān gaṅgā-niṣevitān | ye caranti mahā-mīnāḥ tān ca tasyānvakalpayat ||

Wika ni Bhishma: Sa mga lupain na minsang dinaanan ng karwahe ni Haring Bhagīratha—kung saan dumadaloy ang Gaṅgā at pinamumugaran ng malalaking isda—pumili ang hari ng ilan sa mga iyon at inihanda bilang pagkain para kay Gautama, upang ganapin ang tungkulin ng matuwid na pag-alalay at pag-aasikaso sa panauhin.

भगीरथरथby Bhagiratha’s chariot
भगीरथरथ:
Karana
TypeNoun
Rootभगीरथ-रथ
FormMasculine, Instrumental, Singular
यथाas/just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
आक्रान्तtraversed/overrun
आक्रान्त:
TypeAdjective
Rootआ-क्रम्
FormMasculine, Accusative, Plural
देशान्regions/lands
देशान्:
Karma
TypeNoun
Rootदेश
FormMasculine, Accusative, Plural
गङ्गाby the Ganga
गङ्गा:
Karana
TypeNoun
Rootगङ्गा
FormFeminine, Instrumental, Singular
निषेवितान्frequented/inhabited
निषेवितान्:
TypeAdjective
Rootनि-सेव्
FormMasculine, Accusative, Plural
येwhich/who
ये:
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
चरन्तिmove about/roam
चरन्ति:
TypeVerb
Rootचर्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
महामीनाःgreat fishes
महामीनाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहामीन
FormMasculine, Nominative, Plural
तान्those (them)
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
तस्यof him/of that
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
अन्वकल्पयत्arranged/provided
अन्वकल्पयत्:
TypeVerb
Rootअनु-कल्पय्
FormImperfect, Third, Singular, Parasmaipada

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
B
Bhagīratha
G
Gaṅgā
G
Gautama
M
mahā-mīnāḥ (great fish)
R
ratha (chariot)