Śaraṇāgatapālana—Prastāvanā
Protection of the Refuge-Seeker: Opening of the Kapota Narrative
निमन्त्रयीत सान्त्वेन सम्मानेन तितिक्षया | लोकाराधनमित्येतत् कर्तव्यं भूतिमिच्छता
nimantrayīta sāntvena sammānena titikṣayā | lokārādhanam ity etat kartavyaṁ bhūtim icchatā ||
Sinabi ni Bhīṣma: Ang haring naghahangad ng kasaganaan at tagumpay sa paghahari ay dapat mag-anyaya sa mga tao sa kanyang panig sa pamamagitan ng banayad na panghihikayat—sa mabuting pananalita, paggalang sa kanila, at pagtitiis sa hirap nang may pagpapasensya. Ito ang tinatawag na “pagwawagi sa daigdig” (pagkamit ng loob ng bayan), at dapat itong isagawa ng sinumang nagnanais ng lumalago at matatag na kapangyarihan.
भीष्म उवाच
A ruler’s prosperity depends on cultivating public goodwill: invite and attract people through gentle conciliation, respectful honor, and patient forbearance. This ‘lokārādhana’ is presented as an obligatory practice for one who seeks stable power and flourishing governance.
In the Shanti Parva’s instruction on rājadharma, Bhishma advises the king on practical statecraft rooted in ethics—how to relate to subjects and allies. Here he defines ‘winning the people’ as a deliberate policy of kind speech, honoring others, and tolerance.