Shloka 56
Śaraṇāgatapālana—Prastāvanā
Protection of the Refuge-Seeker: Opening of the Kapota Narrative
न शुष्कवैरं कुर्वीत बाहुभ्यां न नदीं तरेत् । अनर्थकमनायुष्यं गोविषाणस्य भक्षणम् | दन्ताश्न परिमृज्यन्ते रसश्चापि न लभ्यते
na śuṣkavairaṁ kurvīta bāhubhyāṁ na nadīṁ taret | anarthakam anāyuṣyaṁ goviṣāṇasya bhakṣaṇam | dantāśnaḥ parimṛjyante rasaś cāpi na labhyate |
Wika ni Bhīṣma: Huwag mag-alaga ng pagkapoot na tigang at walang bunga, at huwag ding magtangkang tumawid sa ilog sa paglangoy gamit lamang ang hubad na mga bisig. Ang gayong pagsisikap ay walang saysay at nakapagpapapaikli pa ng buhay—gaya ng asong ngumunguya ng sungay ng baka: napupudpod ang ngipin, ngunit walang lasang makuha ni sustansiya. Ang aral: iwasan ang walang saysay na poot at ang pagpapagod na nakapipinsala sa sarili ngunit walang tunay na pakinabang.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Do not engage in ‘dry’ or purposeless enmity, and do not undertake self-harming efforts that cannot yield real benefit. Futile hostility and reckless exertion only wear one down, like chewing a cow’s horn—pain without nourishment.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and wise conduct after the war. Here he uses vivid analogies to discourage pointless grudges and unproductive, damaging actions.