Shloka 48
त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
पितामहान्महादेवो जागर्ति भगवान् शिव: । विश्वेदेवा: शिवाच्चापि विश्वेभ्यश्व॒ तथर्षय:
pitāmahān mahādevo jāgarti bhagavān śivaḥ | viśvedevāḥ śivāc cāpi viśvebhyaś ca tatharṣayaḥ |
Wika ni Vasuharomā: “Mula sa Pitāmaha (Brahmā), ang Dakilang Panginoon—si Bhagavān Śiva—ay nagbabantay. Mula kay Śiva sumisilang ang mga Viśvedevas; mula sa mga Viśvedevas, ang mga Ṛṣi. Sa banal na pagmamana na ito, tinatanggap at binubuhat ang kapangyarihang magparusa at magtanggol upang ingatan ang mga daigdig. Unawain ninyo nang malinaw: ang lakas na pumipigil sa kasamaan at nag-iingat sa mga nilalang ay hindi kapritso—ito’y pananagutang ipinagkatiwala ng mga diyos para sa loka-rakṣā, ang pag-iingat sa sanlibutan.”
वसुहरोम उवाच
Educational Q&A
The verse frames political-ethical power—especially the authority to punish and protect—as a sacred trust transmitted through a divine lineage. True governance is vigilant, restrained, and aimed at loka-rakṣā (protecting the world), not personal gain.
In Śānti Parva’s instruction on dharma and rule, Vasuharoma explains a hierarchy of beings beginning with Brahmā and Śiva, describing how responsibility for maintaining order and safeguarding beings is passed down through divine and sage lineages.