Shloka 36
त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
महादेवस्ततस्तस्मिन् वृत्ते यज्ञे यथाविधि । दण्डं धर्मस्य गोप्तारं विष्णवे सत्कृतं ददौ
mahādevastatastasmīn vṛtte yajñe yathāvidhi | daṇḍaṃ dharmasya goptāraṃ viṣṇave satkṛtaṃ dadau ||
Wika ni Vasuharoma: Nang matapos nang wasto at ayon sa tuntunin ang handog na sakripisyong iyon, pinarangalan ni Mahādeva si Viṣṇu—tagapangalaga ng Dharma—at iniabot sa Kanya ang daṇḍa, ang tungkod ng pagpaparusa, sagisag ng matuwid na pamamahala. Ipinahihiwatig nito na ang kapangyarihang pumigil sa kasamaan ay dapat gamitin sa paglilingkod sa Dharma at ipagkatiwala lamang sa karapat-dapat.
वसुहरोम उवाच
Educational Q&A
Legitimate power to punish (daṇḍa) is not mere force; it is a sacred trust meant to protect Dharma. It should be exercised by a worthy guardian with reverence for moral order, not for personal gain.
After a sacrifice is properly completed, Mahādeva honors Viṣṇu and formally hands over the daṇḍa—the symbol of punitive authority and governance—affirming Viṣṇu’s role as protector of Dharma.