अध्याय २२ — अमर्याद-युद्धवर्णन
Unrestrained Battle Description and Śakuni’s Rear Assault
प्रेक्षतां प्रीतिजननं सिद्धचारणसेवितम् । इसके बाद सम्पूर्ण धनुर्धरोंमें श्रेष्ठ युधिष्ठिरने बड़े जोरसे सिंहनाद किया। मान्यवर! उनका वह युद्ध विचित्र
prekṣatāṃ prītijananaṃ siddhacāraṇasevitam |
Wika ni Sañjaya: “Isang tanawing nakalulugod sa mga nanonood, na dinadaluhan ng mga Siddha at Cāraṇa.” Pagkaraan nito, si Yudhiṣṭhira—pinakamagaling sa lahat ng mamamana—ay nagpakawala ng malakas na ungol na tila leon. Kagalang-galang na ginoo, ang kanyang pakikidigma ay kapwa kagila-gilalas at nakapanghihilakbot, subalit nagpapasigla sa mga puso ng mga saksi, na wari’y pinanonood at pinupuri ng mga nilalang na higit na mataas.
संजय उवाच
Even amid terrifying warfare, the epic frames righteous kingship and courage as actions performed under the gaze of society and the moral cosmos. The verse highlights how conduct in battle becomes a public and even ‘celestial’ testimony—suggesting accountability, reputation, and dharmic resolve.
Sañjaya describes the scene as pleasing to spectators and as if attended by Siddhas and Cāraṇas. Immediately after, Yudhiṣṭhira, praised as the best among archers, roars like a lion—signaling renewed resolve and intensifying the battle’s dramatic momentum.