Shloka 50
धृतराष्ट्रविलापः — Dhṛtarāṣṭra’s Lament and Inquiry (Śalya-parva, Adhyāya 2)
इमामवस्थां प्राप्तस्य लूनपक्षस्य संजय । सामर्थ्यशाली संजय! मेरे लिये वनवासके सिवा और कोई कार्य श्रेष्ठ नहीं जान पड़ता। अब कुट॒म्बीजनोंका विनाश हो जानेपर बन्धु-बान्धवोंसे रहित हो मैं वनमें ही चला जाऊँगा। संजय! पंख कटे हुए पक्षीकी भाँति इस अवस्थाको पहुँचे हुए मेरे लिये वनवास स्वीकार करनेके सिवा दूसरा कोई श्रेयस्कर कार्य नहीं है ।। दुर्योधनो हतो यत्र शल्यश्न निहतो युधि,एकेन समरे येन हतं पुत्रशतं मम | जब दुर्योधन मारा गया, शल्यका युद्धमें संहार हो गया तथा दुःशासन, विविंशति और महाबली विकर्ण भी मार डाले गये, तब मैं उस भीमसेनका उच्चस्वरसे कहा गया वचन कैसे सुनूँगा, जिसने अकेले ही समरांगणमें मेरे सौ पुत्रोंका वध कर डाला है
dhṛtarāṣṭra uvāca |
imām avasthāṁ prāptasya lūnapakṣasya sañjaya |
śreyas tv anyan na paśyāmi vanavāsād ṛte 'nagha ||
vināśe tu kulasyāsya bāndhavair vinivartitaḥ |
vanam evābhigacchāmi pakṣīva chinnapakṣakaḥ ||
duryodhano hato yatra śalyaś ca nihato yudhi |
ekeneha raṇe yena hataṁ putraśataṁ mama ||
Wika ni Dhṛtarāṣṭra: “Sañjaya, nang mapasadlak ako sa ganitong kalagayan—gaya ng ibong pinutulan ng pakpak—wala akong nakikitang higit na mabuting landas para sa akin kundi ang umurong sa gubat. Ngayong nagunaw ang aking sambahayan at ako’y naiwang walang kamag-anak at kapanalig, mag-isa akong tutungo sa gubat. Para sa taong umabot sa ganitong kalagayan, ang paninirahan sa gubat lamang ang tunay na makabubuti. Sa daigdig na pinaslang na si Duryodhana, na bumagsak si Śalya sa labanan, at na ang sandaang anak ko’y pinatay ng iisang mandirigma sa digmaan—paano ko matitiis na marinig ang malalakas na salita ni Bhīmasena sa gayong mundo?”
धघतयाट्र उवाच