Rājasūya-sambhāra: Prosperity under Rājadharma and the Initiation of Yudhiṣṭhira’s Sacrifice
समुद्रसेनं निर्जित्य चन्द्रसेनं च पार्थिवम् । ताम्रलिप्तं च राजानं कर्वटाधिपतिं तथा
samudrasenaṁ nirjitya candrasenaṁ ca pārthivam | tāmrāliptaṁ ca rājānaṁ karvaṭādhipatiṁ tathā ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: Matapos talunin si Samudrasena, at gayundin ang haring si Candrasena, sinupil pa ni Bhīmasena ang pinuno ng Tāmrālipta at ang panginoon ng Karvaṭa. Pagkaraan nito, isinailalim niya sa kanyang kapangyarihan ang mga pamayanang mleccha na naninirahan sa kahabaan ng dalampasigan—isang pangyayaring nagtatampok sa pagpapalawak ng makatarungang paghahari ng mga Pāṇḍava bilang paghahanda sa ritong pang-imperyo, at kasabay nito’y sumasalamin sa tensiyon sa pagitan ng pagsasama-sama ng kapangyarihang pampolitika at ng pananagutang etikal ng pananakop.
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights the kṣatriya duty of establishing orderly sovereignty as part of a larger dharmic project (the Rājasūya). Conquest is presented not as mere aggression but as political integration that carries ethical obligations: the victor must govern justly and restrain violence once submission is achieved.
Vaiśampāyana narrates Bhīma’s campaign of subjugation: he defeats kings named Samudrasena and Candrasena, then brings Tāmrālipta and Karvaṭa under control, and subsequently subdues coastal Mleccha groups—expanding Yudhiṣṭhira’s sphere of authority in preparation for the imperial sacrifice.