Shloka 23
Rājasūya-sambhāra: Prosperity under Rājadharma and the Initiation of Yudhiṣṭhira’s Sacrifice
उभौ बलभूतौ वीरावुभौ तीव्रपराक्रमौ । निर्जित्याजी महाराज वज्भराजमुपाद्रवत्
ubhau balabhūtau vīrāv ubhau tīvraparākramau | nirjityājī mahārāja vaṅgarājam upādravat ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: Kapwa sila makapangyarihang mandirigma, at kapwa may mabagsik at di-mapipigil na tapang. Nang mapagtagumpayan niya ang kalaban sa labanan, O Hari, si Bhīmasena ay agad na sumulong at sinalakay ang hari ng Vaṅga. Ipinakikita ng talatang ito ang walang-pahingang sigla ng pananakop sa isang kampanyang panghari: ang tagumpay ay sinusundan kaagad ng panibagong paglusob, at inilalantad ang tensiyong etikal sa pagitan ng tungkulin ng kṣatriya sa digmaan at ng lumalakas na pagnanais na mangibabaw.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the kṣatriya pattern of action in a conquest: strength and valor are praised, yet the narrative also invites reflection on how victory can fuel further aggression, raising questions about restraint and the moral cost of expansion.
Vaiśampāyana describes two formidable warriors; after winning a battle, Bhīma immediately advances to attack the king of Vaṅga, indicating the onward sweep of a military campaign.