कर्णपुत्रवधः (The Fall of Vṛṣasena) — Karṇa Parva, Adhyāya 62
अपनीतशल्य: सुभृशं हृच्छल्याभिनिपीडित: । सो<ब्रवीदभ्रातरौ राजा माद्रीपुत्रो महारथौ
saṁjaya uvāca |
apanītaśalyaḥ subhṛśaṁ hṛcchalyābhinipīḍitaḥ |
so 'bravīd bhrātarau rājā mādrīputrau mahārathau ||
Sinabi ni Sañjaya: Bagaman nahugot na ang mga palaso sa kanyang katawan, ang hari’y labis pa ring pinahihirapan ng tinik na nakabaon sa kanyang puso—ang hapdi ng kahihiyan. Sa gayong kalagayan, kinausap niya ang dalawang kapatid, ang makapangyarihang mga mandirigmang-karwahe na sina Nakula at Sahadeva, mga anak ni Madri.
संजय उवाच
The verse contrasts physical injury with inner injury: even when external wounds are treated, the ethical and emotional wound of dishonor can continue to torment a person. It highlights the Mahabharata’s concern with the moral-psychological costs of war and the duty of a king to address such inner turmoil with right speech and conduct.
After missiles are removed from the king’s body, he remains deeply distressed due to a sense of insult. He then turns to address the two Madri-born brothers, Nakula and Sahadeva, both renowned warriors.