Shloka 6

अध्याय ५३ — रणमेघोपमा सेना-वर्णना तथा सुषेण-वधोत्तर प्रतिक्रिया

Battle-as-Storm Imagery and the Aftermath of Suṣeṇa’s Fall

Devanagari script

कृपस्तु शरवर्ष तद्‌ विनिहत्य महास्त्रवित्‌ । शिखण्डिनं रणे क्रुद्धो विव्याध दशभि: शरै:,महान्‌ अस्त्रवेत्ता कृपाचार्यने शिखण्डीकी उस बाण-वर्षाका निवारण करके कुपित हो उसे दस बाणोंद्वारा घायल कर दिया

Transliteration

sañjaya uvāca |

kr̥pastu śaravarṣa tad vinihatya mahāstravit |

śikhaṇḍinaṃ raṇe kruddho vivyādha daśabhiḥ śaraiḥ ||

Translation

Sinabi ni Sañjaya: Si Kṛpa, dalubhasa sa makapangyarihang sandata, ay napigil ang pagbuhos ng mga palaso; at sa gitna ng labanan, nagngangalit, ay tinamaan niya si Śikhaṇḍin ng sampung palaso.

Word by Word

• कृपः: Kripa
• कृपः: Karta
• Type: Noun
• Root: कृप
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• तु: but/indeed
• Type: Indeclinable
• Root: तु

• शरवर्षम्: shower of arrows
• शरवर्षम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शरवर्ष
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• तत्: that (arrow-shower)
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• विनिहत्य: having struck down/repelled
• Type: Verb
• Root: नि-हन्
• Form: Absolutive (Gerund), Parasmaipada (usage)

• महास्त्रवित्: knower of great weapons
• महास्त्रवित्: Karta
• Type: Noun
• Root: महास्त्रविद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• शिखण्डिनम्: Shikhandin
• शिखण्डिनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शिखण्डिन्
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• रणे: in battle
• रणे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: रण
• Form: Masculine, Locative, Singular

• क्रुद्धः: angered
• Type: Adjective
• Root: क्रुध्
• Form: Past passive participle (kta), Masculine, Nominative, Singular

• विव्याध: pierced/wounded
• Type: Verb
• Root: वि-व्यध्
• Form: Perfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada

• दशभिः: with ten
• दशभिः: Karana
• Type: Numeral
• Root: दशन्
• Form: Masculine/Neuter, Instrumental, Plural

• शरैः: with arrows
• शरैः: Karana
• Type: Noun
• Root: शर
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Kr̥pa (Kr̥pācārya)
• Śikhaṇḍin
• arrows (śara)
• weaponry/astrāṇi (implied by mahāstravit)