युधिष्ठिरस्य धनंजय-प्रति गर्हा
Yudhiṣṭhira’s Reproach to Dhanaṃjaya
जनमेजयश्न पाञज्चाल्य: कर्ण विव्याध सायकै:
sañjaya uvāca | janamejayaḥ pāñcālyaḥ karṇaṃ vivyādha sāyakaiḥ | pāñcāla-vīraḥ janamejayaḥ ratha-hasti-aśva-senāṃ saha nītvā sarvataḥ karṇam abhyadravat | taṃ jighāṃsur āvṛtya bāṇaiḥ varāha-karṇaiḥ nārācaiḥ nālīkaiḥ tīkṣṇaiḥ bāṇaiḥ vatsadantaiḥ vipāṭaiḥ kṣurapraiḥ caṭakāmukhaiḥ nānā-vidhaiḥ bhīkaraiḥ astra-śastraiś ca prahāraṃ prārabhata ||
Sinabi ni Sañjaya: Si Janamejaya ng mga Pāñcāla ay tumuhog kay Karṇa sa pamamagitan ng ulang ng mga palaso. Ang bayaning Pāñcāla, dala ang hukbong may mga karwaheng pandigma, mga elepante, at mga kabalyero, ay sumalakay kay Karṇa mula sa lahat ng panig. Nagnanais siyang patayin ito, pinalibutan niya si Karṇa at sinimulang hampasin ng sari-saring palaso—mga ulong “tainga ng baboy-ramo,” nārāca, nālīka, mga palasong matalas na tila talim, vatsadanta, vipāda, kṣurapra na pamutol na hugis gasuklay, caṭakāmukha na “tukang-parrot”—at iba pang nakapanghihilakbot na sandata, walang tigil sa pagdiin ng labanan.
संजय उवाच
The verse highlights kṣatriya-dharma in its starkest form: disciplined, purposeful action in war, where intent (to kill or protect) drives strategy (encirclement) and means (specialized weapons). Ethically, it underscores how martial excellence and determination can intensify violence, reminding the reader that prowess and resolve, when yoked to enmity, rapidly escalate suffering on the battlefield.
Sañjaya reports that Janamejaya, a Pāñcāla warrior, brings a combined force of chariots, elephants, and cavalry to attack Karṇa. He surrounds Karṇa from all sides and begins a concentrated assault using many named varieties of arrows and weapons, aiming to kill him.