Shloka 10
Chapter 12: Arjuna’s suppression of the Saṃśaptakas and duel with Aśvatthāmā
Drauṇi
उस भारी घमासान युद्धमें रथोंने रथोंको मथ डाला, मतवाले हाथियोंने मदमत्त गजराजोंको धराशायी कर दिया और घुड़सवारोंने घुड़सवारोंको कुचल डाला ।।
raथैḥ narā rathā nāgair aśvārōhāś ca pattibhiḥ | aśvārōhaiḥ padātāś ca nihatā yudhi śerate || śrutakīrtis tathā śalyaṁ mādrīputraḥ sutaṁ tava | duḥśāsanaṁ mahārāja sahadevaḥ pratāpavān ||
Wika ni Sañjaya: Sa mabagsik na sagupaang iyon, dinurog ng mga mandirigmang karwahe ang kapwa mandirigmang karwahe; ibinagsak ng mga nagngangalit na elepante ang malalaking elepante; at niyurakan ng mga kabalyero ang kapwa kabalyero. Sa larangan ay nakahandusay ang mga napatay—mga kawal na lakad na pinaslang ng mga karwahe, mga karwahe at mga mandirigmang karwahe na nadurog ng mga elepante, mga kabalyerong pinabagsak ng impanterya, at mga kawal na lakad na ipinadala sa kamatayan ng mga kabalyero. Pagkaraan, O Hari, sinalakay ni Śrutakīrti si Śalya, at si Sahadeva na magiting, anak ni Mādrī, ay umatake sa iyong anak na si Duḥśāsana.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the indiscriminate devastation of war: every arm of the army destroys another, and the battlefield becomes a place where distinctions of strength collapse into mortality. Implicitly, it cautions that martial glory is inseparable from suffering and death, even when framed as kṣatriya duty.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra the chaotic slaughter in the battle—chariots, elephants, cavalry, and infantry mutually annihilating one another. He then notes a specific development: Śrutakīrti advances against Śalya, and Sahadeva attacks Duḥśāsana.