अध्याय ८८ — घटोत्कच-दुर्योधनयुद्धवर्णनम्
Ghaṭotkaca–Duryodhana Engagement
तस्थौ च तत्रैव महाधनुष्मान्- शरैस्तदस्त्रं प्रतिबाधमान: । अथाददे वारुणमन्यदस्त्रं शिखण्ड्यथोग्रं प्रतिघातमस्य,वह महाधनुर्धर वीर अपने बाणोंद्वारा शल्यके अस्त्रका निवारण करता हुआ वहीं डटा रहा। फिर शिखण्डीने शल्यके अस्त्रका प्रतिघात करनेवाले अन्य भयंकर वारुणास्त्रको हाथमें लिया
sañjaya uvāca |
tasthau ca tatraiva mahādhanuṣmān śarais tad astraṃ pratibādhamānaḥ |
athādade vāruṇam anyad astraṃ śikhaṇḍy athograṃ pratighātam asya ||
Wika ni Sañjaya: Nanatili roon ang makapangyarihang mamamana, sinasagka ang sandatang iyon sa pamamagitan ng kaniyang mga palaso. Pagkaraan, kinuha ni Śikhaṇḍī ang isa pang nakapanghihilakbot na sandata—ang Vāruṇa weapon (Vāruṇāstra)—na itinakda upang tumapat at gumanti sa pag-atakeng iyon. Ipinakikita ng tagpong ito ang walang tigil na lohika ng digmaan: sukat at panlaban, kung saan ang husay at pagpipigil sa paggamit ng mga astra ay nagiging pagsubok na moral sa gitna ng lumalalang karahasan.
संजय उवाच
Even in war, power must be governed by discernment: the verse highlights controlled counteraction—neutralizing an attack before escalating—raising the ethical question of proportionality and responsibility in deploying astras.
A great archer holds his position and blocks an incoming astra with arrows; then Śikhaṇḍī responds by taking up the fierce Vāruṇa weapon as a counter to the opponent’s missile.