Shloka 31
Adhyāya 69: Strategic duels under Bhīṣma’s command
Virāṭa–Bhīṣma; Arjuna–Aśvatthāmā; Bhīma–Duryodhana; Abhimanyu–Lakṣmaṇa
मा पाण्डवै: सार्थमिति तत् त्वं मोहान्न बुध्यसे । मन्ये त्वां राक्षसं क्रूरं तथा चासि तमोवृत:
bhīṣma uvāca |
mā pāṇḍavaiḥ sārtham iti tat tvaṁ mohān na budhyase |
manye tvāṁ rākṣasaṁ krūraṁ tathā cāsi tamo-vṛtaḥ, tāta |
vedānte pāraṅgatair vidvadbhir maharṣibhiḥ tathā mayā ca tvaṁ nivāritaḥ |
yathā dhanurdharaṁ bhagavantaṁ vāsudevaṁ prati virodhaṁ na kuryāḥ, pāṇḍavaiḥ saha yuddhaṁ na kuryāḥ |
parantu mohavaśāt tvayā etad-vacanaṁ na gaṇitam |
rākṣasavat hi te buddhiḥ sadā tamoguṇena āvṛtā iti ||
Wika ni Bhīṣma: “Dahil sa pagkalito ng isip, hindi mo nauunawaan na hindi ka dapat lumusong sa digmaan na kasama sa panig na laban sa mga Pāṇḍava. Itinuturing kitang isang malupit na rākṣasa, sapagkat ang iyong diwa ay natatakpan ng dilim. Ang mga dakilang ṛṣi na bihasa sa Vedānta, at ako man, ay nagbabala na sa iyo: huwag mong salungatin ang Panginoong Vāsudeva na may hawak na busog; huwag kang makipagdigma sa mga Pāṇḍava. Ngunit dahil sa pagkalito, hindi mo binigyan ng halaga ang mga payong iyon. Ang iyong talino, gaya ng sa mga rākṣasa, ay laging nababalot ng gunang tamas.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Delusion (moha) and tamas cloud moral discernment, leading one to reject wise counsel and oppose dharma; resisting the righteous side—here aligned with Vasudeva and the Pandavas—is portrayed as a sign of a darkened, destructive disposition.
Bhishma rebukes the addressed person for ignoring repeated warnings from seers and from Bhishma himself not to oppose Krishna (Vasudeva) and not to fight the Pandavas, interpreting this obstinacy as tamasic, rakshasa-like cruelty.