Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

Adhyāya 6: Pañca-mahābhūta–guṇa-nirdeśa and Sudarśana-dvīpa

Five Elements, Sensory Qualities, and a Cosmographic Island

मेरोस्तु पश्चिमे पाश्वे केतुमालो महीपते,राजन! मेरुके पश्चिम भागमें केतुमाल द्वीप है, वहीं अत्यन्त विशाल जम्बूखण्ड नामक प्रदेश है, जो नन्दन-वनके समान मनोहर जान पड़ता है। भारत! वहाँके निवासियोंकी आयु दस हजार वर्षोकी होती है

merostu paścime pārśve ketumālo mahīpate | rājan meruke paścima-bhāge ketumāla-dvīpaḥ, tatraiva atyanta-viśālaḥ jambūkhaṇḍa-nāma pradeśaḥ, yo nandanavanavat manohara iti pratibhāti | bhārata tatra-nivāsināṃ āyuḥ daśa-sahasra-varṣāṇi bhavati |

Sinabi ni Sañjaya: O panginoon ng lupa, sa kanlurang tagiliran ng Bundok Meru naroon ang Ketumāla. Sa kanlurang bahagi ng Meru ay may pulo-kontinenteng tinatawag na Ketumāla; naroon din ang napakalawak na lupain na tinatawag na Jambūkhaṇḍa, kaaya-aya na parang gubat ng Nandana. O Bhārata, sinasabi na ang mga naninirahan doon ay nabubuhay nang sampung libong taon.

मेरोःof Meru
मेरोः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमेरु
FormMasculine, Genitive, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
पश्चिमेin the western (side/part)
पश्चिमे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootपश्चिम
FormNeuter, Locative, Singular
पार्श्वेon the side/flank
पार्श्वे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपार्श्व
FormNeuter, Locative, Singular
केतुमालःKetumāla (a region/dvīpa)
केतुमालः:
Karta
TypeNoun
Rootकेतुमाल
FormMasculine, Nominative, Singular
महीपतेO lord of the earth (king)
महीपते:
TypeNoun
Rootमहीपतिन्
FormMasculine, Vocative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
M
Meru (Mount Meru)
K
Ketumāla (dvīpa/region)
J
Jambūkhaṇḍa
N
Nandana-vana
B
Bhārata (address to Dhṛtarāṣṭra)