Daiva–Puruṣakāra Discourse and the Elephant-Corps Engagement (भीमगजानीक-सम्भ्रान्ति)
सासिमुत्तमवेगेन विचरन्तं महारणे । वे मूढ सैनिक गर्जना करते हुए उन्हींके पास दौड़े चले आते (और मारे जाते) थे। भीमसेन हाथमें तलवार लिये उस महान संग्राममें बड़े वेगसे विचरण करते थे ।।
sāsim uttama-vegena vicarantaṃ mahā-raṇe | nikṛty rathināṃ cājau ratheṣv aśnāṃ yugāni ca ||
Sinabi ni Sañjaya: Sa dakilang labanan, si Bhīmasena ay kumikilos nang ubod ng bilis, tangan ang tabak. Matapos niyang putulin ang mga mandirigmang sakay ng karwahe, pinutol din niya ang mga pamatok at mga kabit ng mga kabayo sa kanilang mga karwahe—kaya ang mga nalilitong kawal, sumasalubong na may malalakas na sigaw, ay nakalalapit lamang upang mapatay. Ipinakikita ng tagpong ito na ang galit at gulo na walang pagpipigil ay humahantong sa kapahamakan, at ang lakas na walang pagpipigil ay nagiging puwersang dumudurog sa tao at sa paraan nilang makatakas.
संजय उवाच
The verse highlights how, in war, delusion and impulsive aggression lead to ruin; it also shows the terrifying efficiency of martial skill when driven by wrath, raising an ethical tension between kṣatriya duty and the human cost of violence.
Sañjaya describes Bhīma moving rapidly with a sword, cutting down chariot-fighters and even severing the horses’ yokes on their chariots, disabling them; soldiers who rush toward him shouting are struck down.